30 czerwca 2010 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. nr 109, poz. 719).
Zostało ono wydane na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2009 r. nr 178, poz. 1380 z późn. zm.).
Jednocześnie przestało obowiązywać stare rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. nr 80, poz. 563).
Co określa nowe rozporządzenie?
Nowe rozporządzenie określa sposoby i warunki ochrony przeciwpożarowej:
- budynków,
- innych obiektów budowlanych,
- terenów.
Uwaga!
Należy pamiętać, że w sytuacjach szczególnie uzasadnionych warunkami lokalnymi, wskazanymi w ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, możliwe jest, w uzgodnieniu z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, zastosowanie rozwiązań alternatywnych, zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej, w odniesieniu do rozwiązań określonych w:
- § 19 nowego rozporządzenia,
- § 23 nowego rozporządzenia,
- § 24 nowego rozporządzenia,
- § 25 ust. 1, 2, 5 i 6 nowego rozporządzenia,
- § 27 ust. 1 i 2 nowego rozporządzenia,
- § 28 ust. 1 nowego rozporządzenia,
- § 29 ust. 1 nowego rozporządzenia,
- § 38 ust. 1 nowego rozporządzenia
- (§ 1 ust. 2 nowego rozporządzenia).
Urządzenia przeciwpożarowe oraz gaśnice przenośne i przewoźne
Urządzenia przeciwpożarowe powinny być wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, natomiast warunkiem dopuszczenia do ich użytkowania jest przeprowadzenie odpowiednich dla danego urządzenia prób i badań, potwierdzających prawidłowość ich działania (§ 3 ust. 1 nowego rozporządzenia).
Ponadto ustalono, że urządzenia przeciwpożarowe oraz gaśnice przenośne i przewoźne powinny być poddawane przeglądom technicznym, a także czynnościom konserwacyjnym, zgodnie z zasadami i w sposób określony w:
- odpowiednich Polskich Normach dotyczących urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic,
- dokumentacji techniczno-ruchowej i instrukcjach obsługi, opracowanych przez ich producentów
(§ 3 ust. 2 nowego rozporządzenia).
Przeglądy techniczne i konserwacja
Przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne urządzeń przeciwpożarowych oraz gaśnic powinny być przeprowadzane w okresach ustalonych przez producenta, jednak nie rzadziej niż raz w roku (§ 3 ust. 3 nowego rozporządzenia).
Węże hydrantów wewnętrznych
Natomiast węże hydrantów wewnętrznych powinny być raz na 5 lat poddawane próbie ciśnieniowej na maksymalne ciśnienie robocze, zgodnie z Polską Normą PN-EN 671-3:2009 Stałe urządzenia gaśnicze - Hydranty wewnętrzne - Część 3: Konserwacja hydrantów wewnętrznych z wężem półsztywnym i hydrantów wewnętrznych z wężem płasko składanym (§ 3 ust. 4 nowego rozporządzenia).
Obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej
Bardzo ważne jest, aby doskonale znać obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej właścicieli, zarządców lub użytkowników budynków oraz placów składowych i wiat, z wyjątkiem jednorodzinnych budynków mieszkalnych, którymi to obowiązkami są:
- utrzymywanie urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w stanie pełnej sprawności technicznej oraz funkcjonalnej;
- wyposażanie obiektów w przeciwpożarowe wyłączniki prądu zgodnie z rswtb;
- umieszczanie w widocznych miejscach instrukcji postępowania na wypadek pożaru z wykazami telefonów alarmowych;
- oznakowanie znakami zgodnymi z odpowiednimi Polskimi Normami:
- dróg i wyjść ewakuacyjnych, z wyłączeniem budynków mieszkalnych oraz pomieszczeń, w których zgodnie z rswtb są wymagane co najmniej 2 wyjścia ewakuacyjne, w sposób zapewniający dostarczenie informacji niezbędnych w celu ewakuacji,
- miejsc usytuowania urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic,
- miejsc usytuowania elementów sterujących urządzeniami przeciwpożarowymi,
- miejsc usytuowania nasady umożliwiającej zasilanie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, kurków głównych instalacji gazowej i materiałów niebezpiecznych pożarowo,
- pomieszczeń i terenów z materiałami niebezpiecznymi pożarowo,
- drabin ewakuacyjnych, rękawów ratowniczych, pojemników z maskami ucieczkowymi oraz miejsc zbiórki w celu ewakuacji i lokalizacji kluczy do wyjść ewakuacyjnych,
- dźwigów dla straży pożarnej,
- przeciwpożarowych zbiorników wodnych i zbiorników technologicznych stanowiących uzupełniające źródło wody do celów przeciwpożarowych, a także punktów poboru i stanowisk czerpania wody,
- drzwi przeciwpożarowych,
- dróg pożarowych,
- miejsc zaklasyfikowanych jako strefy zagrożenia wybuchem;
- umieszczanie, przy wjazdach do garaży zamkniętych z podłogą znajdującą się poniżej poziomu terenu, czytelnej informacji o dopuszczeniu lub nie parkowania w tych garażach samochodów zasilanych gazem płynnym propan-butan, o których mowa w rswtb
(§ 4 ust. 2 pkt 1-3 i 4 lit. a-k oraz pkt 5 nowego rozporządzenia).
Pas ochronny
Należy pamiętać, że wokół placów składowych i składowisk przy obiektach oraz obiektach tymczasowych o konstrukcji palnej musi być zachowany pas ochronny o:
- minimalnej szerokości 2 m,
- nawierzchni z materiałów niepalnych lub gruntowej oczyszczonej
(§ 4 ust. 3 nowego rozporządzenia).
Składowanie materiałów palnych pod ścianami obiektu
Ustalono również, że składowanie materiałów palnych pod ścianami obiektu związanych z jego funkcją, z wyjątkiem materiałów niebezpiecznych pożarowo, jest dopuszczalne, jednak pod warunkiem:
- nieprzekroczenia maksymalnej powierzchni strefy pożarowej, określonej dla tego obiektu;
- zachowania dostępu do obiektu na wypadek działań ratowniczych;
- nienaruszenia minimalnej odległości od obiektów sąsiednich, wymaganej z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe;
- zachowania minimalnej odległości 5 m od drogi pożarowej
(§ 4 ust. 4 pkt 1-4 nowego rozporządzenia).
Uwaga!
Należy pamiętać, że właściciele, zarządcy i użytkownicy stacji paliw muszą umieszczać na odmierzaczu gazu płynnego informacje o nienapełnianiu butli (§ 4 ust. 5 nowego rozporządzenia).
Ponadto właściciele, zarządcy i użytkownicy obiektów:
- produkcyjnych,
- magazynowych,
mają obowiązek, zgodnie z zasadami określonymi w odpowiednich Polskich Normach, regularnie przeprowadzać czynności porządkowe w miejscach, w których występują pyły palne zalegające w warstwach (§ 4 ust. 6 nowego rozporządzenia).
Drogi pożarowe
Właściciele lub zarządcy terenów utrzymują znajdujące się na nich drogi pożarowe w stanie umożliwiającym wykorzystanie tych dróg przez pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych - Dz.U. nr 124, poz. 1030 (§ 5 nowego rozporządzenia).
Jakie dokumenty przekazać do PSP?
Warunki ochrony przeciwpożarowej, wynikające z przeznaczenia, sposobu użytkowania, prowadzonego procesu technologicznego, magazynowania (składowania) i warunków technicznych obiektu, w tym zagrożenia wybuchem, oraz plany, obejmujące także ich usytuowanie, i terenu przyległego, z uwzględnieniem odpowiednich graficznych danych, w stosunku do obiektów, a także terenów, którymi są:
- budynki handlowe lub wystawowe (jednokondygnacyjne o powierzchni strefy pożarowej powyżej 5000 m2, wielokondygnacyjne o powierzchni strefy pożarowej powyżej 2500 m2),
- teatry o liczbie miejsc powyżej 300,
- kina o liczbie miejsc powyżej 600,
- budynki o liczbie miejsc służących celom gastronomicznym powyżej 300,
- sale widowiskowe i sportowe o liczbie miejsc powyżej 1500,
- szpitale, z wyjątkiem psychiatrycznych, i sanatoria - o liczbie łóżek powyżej 200 w budynku,
- szpitale psychiatryczne o liczbie łóżek powyżej 100 w budynku,
- domy pomocy społecznej i ośrodki rehabilitacji dla osób niepełnosprawnych o liczbie łóżek powyżej 100 w budynku,
- zakłady pracy zatrudniające powyżej 100 osób niepełnosprawnych w budynku,
- budynki użyteczności publicznej wysokie i wysokościowe,
- budynki zamieszkania zbiorowego, w których przewidywany okres pobytu tych samych osób przekracza 3 doby, o liczbie miejsc noclegowych powyżej 200, i inne budynki zamieszkania zbiorowego o liczbie miejsc noclegowych powyżej 50,
- archiwa wyznaczone przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych,
- muzea i zabytki budowlane, wyznaczone przez Generalnego Konserwatora Zabytków w uzgodnieniu z Komendantem Głównym PSP,
- ośrodki elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym, wojewódzkim i w urzędach obsługujących organy administracji rządowej,
- centrale telefoniczne o pojemności powyżej 10 000 numerów i centrale telefoniczne tranzytowe o pojemności 5000-10 000 numerów, o znaczeniu miejscowym lub regionalnym,
- garaże podziemne, w których strefa pożarowa przekracza 1500 m2 lub obejmujące więcej niż 1 kondygnację podziemną,
- stacje metra i kolei podziemnych,
- dworce i porty, przeznaczone do jednoczesnego przebywania powyżej 500 osób,
- banki, w których strefa pożarowa zawierająca salę operacyjną ma powierzchnię przekraczającą 500 m2,
- biblioteki, których zbiory w całości lub części tworzą narodowy zasób biblioteczny,
są przekazywane (jest to również możliwe w formie elektronicznej) do właściwego komendanta powiatowego (miejskiego) PSP w celu ich wykorzystania na potrzeby działań ratowniczych w zakresie ich planowania, organizacji oraz prowadzenia (§ 6 ust. 2 i 5 nowego rozporządzenia).
Sposób przechowywania wspomnianych dokumentów powinien zapewnić możliwość ich natychmiastowego wykorzystania na potrzeby prowadzenia działań ratowniczych (§ 6 ust. 3 nowego rozporządzenia).
Ustalono także, że właściwy komendant powiatowy (miejski) PSP może zwolnić właściciela, zarządcę lub użytkownika obiektu z przekazania wspomnianych dokumentów, jeżeli nie spowoduje to niespełnienia określonych powyżej wymagań, i żądać ich uzupełnienia w uzasadnionych przypadkach (§ 6 ust. 4 nowego rozporządzenia).
Autor: Przemysław Ł. Siemiątkowski
prawnik specjalizujący się w zakresie
prawa pracy i bhp, doktorant w Instytucie
Pracy i Spraw Socjalnych w Warszawie
