Oznakowanie miejsc przechowywania substancji niebezpiecznych

Zostało ono wydane na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1222 z późn. zm.).

Nowe rozporządzenie było poprzedzone starym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 14 marca 2003 r. w sprawie sposobu oznakowania miejsc, rurociągów oraz pojemników i zbiorników służących do przechowywania lub zawierających substancje niebezpieczne lub preparaty niebezpieczne (Dz.U. nr 61, poz. 552), które przestało obowiązywać 25 lutego 2010 r. na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o substancjach i preparatach chemicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 20, poz. 106).

Nowe rozporządzenie określa sposób oznakowania:

1. pojemników i zbiorników służących do przechowywania substancji oraz preparatów niebezpiecznych i do pracy z nimi,
2. rurociągów zawierających substancje lub preparaty niebezpieczne,
3. miejsc, w których składowane są znaczące ilości substancji lub preparatów niebezpiecznych.

Pojemniki i zbiorniki służące do przechowywania substancji oraz preparatów niebezpiecznych i do pracy z nimi, a także widoczne rurociągi zawierające bądź służące do transportowania takich substancji albo preparatów należy oznakować znakami ostrzegawczymi, zgodnie z odpowiednimi przepisami wydanymi na podstawie art. 26 ustawy z 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych.

Zabronione jest stosowanie substancji i preparatów chemicznych, które są nieoznakowane w widoczny sposób, umożliwiający ich identyfikację.

Odnośnie do pojemników i zbiorników służących do przechowywania znajdujących się w procesie technologicznym substancji lub preparatów niebezpiecznych przez krótki czas bądź gdy zawartość pojemnika albo zbiornika ulega częstym zmianom możliwe jest odstąpienie od oznakowania znakami ostrzegawczymi. Wtedy jednak należy zapewnić alternatywne środki bezpieczeństwa - przede wszystkim szkolenia o zagrożeniach stwarzanych przez substancję lub preparat niebezpieczny w nich przechowywane - zapewniające równorzędny poziom ochrony, jak również szczegółowo określić procedury dotyczące napełniania, stosowania i opróżniania tych pojemników oraz zbiorników.

Określono, że wspomniane znaki ostrzegawcze mogą zostać zastąpione znakami ostrzegawczymi określonymi w tabeli 1, przy zastosowaniu tych samych piktogramów, i uzupełnione dodatkową informacją, dotyczącą przede wszystkim:

• nazwy substancji lub preparatu niebezpiecznego,
• wzoru chemicznego substancji,

oraz informacją o zagrożeniach stwarzanych przez substancję bądź preparat niebezpieczny.

Tabela 1. Znaki ostrzegawcze

Lp.	Nazwa znaku ostrzegawczego	Wzór znaku ostrzegawczego
1.	Ostrzeżenie przed substancjami i preparatami o właściwościach wybuchowych
2.	Ostrzeżenie przed substancjami i preparatami o właściwościach utleniających
3.	Ostrzeżenie przed substancjami i preparatami łatwo palnymi lub ostrzeżenie o wysokiej temperaturze (w przypadku braku odrębnego znaku ostrzegającego o wysokiej temperaturze)
4.	Ostrzeżenie przed substancjami i preparatami toksycznymi
5.	Ostrzeżenie przed substancjami i preparatami szkodliwymi lub drażniącymi
6.	Ostrzeżenie przed substancjami i preparatami żrącymi
7.	Ogólny znak ostrzegawczy - ostrzeżenie o niebezpieczeństwie

Ponadto podczas transportowania w miejscu pracy zbiorników lub pojemników zawierających substancje bądź preparaty niebezpieczne, oznakowanych znakami ostrzegawczymi zgodnymi z odpowiednimi przepisami dotyczącymi transportu towarów niebezpiecznych, znaki te mogą być uzupełnione albo zastąpione alternatywnie:

• znakami ostrzegawczymi określonymi w tabeli 1,
• znakami ostrzegawczymi, zgodnie z odpowiednimi przepisami wydanymi na podstawie art. 26 ustawy z 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych.

Należy pamiętać, że wspomniane znaki ostrzegawcze należy umieścić w widocznym miejscu, w sposób uniemożliwiający ich:

• zniszczenie,
• przemieszczenie.

Odnośnie do rurociągów ustalono, że znaki ostrzegawcze na nich należy umieścić w widocznych miejscach w pobliżu najbardziej niebezpiecznych elementów, przede wszystkim zaworów lub złącz, w odstępach gwarantujących właściwy dostęp do informacji.

Miejsca składowania znaczących ilości substancji lub preparatów niebezpiecznych należy oznakować znakami ostrzegawczymi, zgodnie z odpowiednimi przepisami wydanymi na podstawie art. 26 ustawy z 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych, bądź określonymi w tabeli 1, przy zastosowaniu tych samych piktogramów, chyba że odpowiednia informacja o zagrożeniach stwarzanych przez substancje albo preparaty niebezpieczne zapewniona jest przez oznakowanie opakowań takich substancji lub preparatów.

Natomiast magazyny, w których składowane są różnorodne substancje lub preparaty niebezpieczne, mogą być oznakowane znakiem ostrzegawczym określonym w lp. 7 tabeli 1.

Wspomniane znaki ostrzegawcze:

1. umieszcza się w pobliżu miejsca składowania substancji lub preparatów niebezpiecznych bądź miejscu wejścia na zagrożony teren, przede wszystkim na drzwiach pomieszczenia, w którym składowane są substancje albo preparaty niebezpieczne, jeżeli jest to możliwe - na wysokości linii wzroku, bez jakichkolwiek przeszkód między znakiem ostrzegawczym a osobą patrzącą, w miejscach:
   • dobrze oświetlonych,
   • łatwo dostępnych,
   • widocznych;
2. wykonuje się z materiałów odpornych na warunki atmosferyczne otoczenia,
3. mają wymiary, barwy i właściwości materiałów, z których je wykonano, gwarantujące ich:

• czytelność,
• zrozumienie.

Jeżeli dany znak ostrzegawczy jest słabo widoczny w naturalnym oświetleniu, należy stosować:

• materiały odblaskowe,
• farby fosforyzujące,
• dodatkowe oświetlenie znaku.

Jeżeli przestanie istnieć zagrożenie, którego dotyczą dane znaki ostrzegawcze, należy je usunąć.