Od 22 sierpnia 2009 r. obowiązuje ustawa z 16 lipca 2009 r. o zmianie ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym oraz ustawy o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
Ustawa zmieniająca:
- wdrożyła do polskiego prawa postanowienia unijnej dyrektywy 2008/43/WE w sprawie ustanowienia systemu oznaczania i śledzenia materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego, zgodnie z unijną dyrektywą 93/15/EWG,
- określiła delegacje ustawowe w zakresie rozporządzeń wykonawczych dotyczących oczyszczania terenów z materiałów wybuchowych.
Jednoznaczne oznaczanie materiałów wybuchowych
Zwiększanie się liczby zamachów terrorystycznych związanych z użyciem kradzionych materiałów wybuchowych uwarunkowało podjęcie w Unii Europejskiej zasadniczych działań mających na celu śledzenie materiałów wybuchowych w czasie ich tzw. życia, czyli od momentu wyprodukowania do zużycia.
Przedsiębiorca wytwarzający materiały wybuchowe przeznaczone do użytku cywilnego od 5 kwietnia 2012 r. będzie musiał zamieszczać na poszczególnych wyrobach i ich najmniejszych opakowaniach nazwę:
- producenta,
- alfanumerycznego kodu,
- oznaczenia do odczytu elektronicznego.
Alfanumeryczny kod zawierać będzie:
- informacje na temat kraju producenta,
- informacje na temat obiektu produkcyjnego,
- dane identyfikujące dany materiał wybuchowy,
- datę produkcji,
- numer najmniejszej jednostki opakowania.
Z kolei oznaczenie do odczytu elektronicznego stanowić będzie kod kreskowy lub matrycowy, zawierający informacje ujęte w kodzie alfanumerycznym.
Ponadto przedsiębiorcy będą mieli obowiązek prowadzenia rejestru jednoznacznych oznaczeń i informacji pozwalających na ustalenie lokalizacji danego materiału wybuchowego. Informacje z tego rejestru będą w razie konieczności przekazywane uprawnionym organom i służbom państwowym.
Wszystko to ma na celu utrudnienie dostępu do materiałów wybuchowych osobom nieuprawnionym oraz ułatwienie prowadzenia ewentualnych dochodzeń dotyczących ich kradzieży, ataku terrorystycznego itp. Przyczyni się to do zwiększenia bezpieczeństwa publicznego w krajach Unii.
Oczyszczanie terenów z materiałów wybuchowych
Uchwalenie ustawy zmieniającej zapoczątkowało proces przeniesienia problematyki oczyszczania terenów z materiałów wybuchowych z ustawy z 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym do ustawy z 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
Ustalono, że przedsiębiorca, który uzyska pozwolenie na oczyszczanie terenów z materiałów wybuchowych, będzie musiał przestrzegać zasad bezpiecznego prowadzenia tych prac.
W konsekwencji określono delegację ustawową, na podstawie której zostanie znowelizowane rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 28 lipca 2005 r. w sprawie sposobu prowadzenia prac z użyciem materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego. Zostaną w nim ujęte zasady bezpiecznego oczyszczania terenów z materiałów wybuchowych.
Niezależnie przewidywana jest nowelizacja:
- rozporządzenia Ministra Gospodarki z 12 listopada 2002 r. w sprawie wzoru ewidencji nabytych, zużytych, przechowywanych, przemieszczanych i zbytych materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego,
- rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 6 lipca 2005 r. w sprawie sposobu przechowywania materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego w tymczasowym magazynie.
Wspomniane nowelizacje przyczynią się do zasadniczej poprawy bezpieczeństwa prac związanych z oczyszczaniem terenów z materiałów wybuchowych.
Podstawa prawna
ustawa z 16 lipca 2009 r. o zmianie ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym oraz ustawy o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz.U. z 2009 r. nr 125, poz. 1036)
ustawa z 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. z 2001 r. nr 67, poz. 679 z późn. zm.)
ustawa z 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz.U. z 2002 r. nr 117, poz. 1007 z późn. zm.)
rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 28 lipca 2005 r. w sprawie sposobu prowadzenia prac z użyciem materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz.U. z 2005 r. nr 158, poz. 1328)
rozporządzenie Ministra Gospodarki z 12 listopada 2002 r. w sprawie wzoru ewidencji nabytych, zużytych, przechowywanych, przemieszczanych i zbytych materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz.U. nr 194, poz. 1634)
rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 6 lipca 2005 r. w sprawie sposobu przechowywania materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego w tymczasowym magazynie (Dz.U.z 2005 r. nr 139, poz. 1166)
Autor: Witold Pągowski
ekspert z zakresu materiałów wybuchowych,
przewodniczący Komisji Kwalifikacyjnej
egzaminującej osoby mające dostęp
do materiałów wybuchowych
przeznaczonych do użytku cywilnego
