1 lutego 2011 r. weszły w życie zmiany w ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, wprowadzone ustawą z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.10.257.1725)
W wyniku tej zmiany za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu także podczas odbywania przez osobę studiów podyplomowych, w trakcie których osoba ta pobierała stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Tak więc ściśle określa się, że za wypadek przy pracy uznać należy również zdarzenie:
- nagłe
- wywołane przyczyną zewnętrzną
- powodujące uraz lub śmierć
które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas:
- uprawiania sportu w trakcie zawodów i treningów przez osobę pobierającą stypendium sportowe;
- wykonywania odpłatnie pracy na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania;
- pełnienia mandatu posła lub senatora, pobierającego uposażenie;
- odbywania:
- szkolenia,
- stażu,
- przygotowania zawodowego dorosłych lub
- przygotowania zawodowego w miejscu pracy;
- pobierania stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych;
- wykonywania przez członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych oraz przez inną osobę traktowaną na równi z członkiem spółdzielni w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, pracy na rzecz tych spółdzielni;
- wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia;
- współpracy przy wykonywaniu pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia;
- wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności pozarolniczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych;
- wykonywania zwykłych czynności związanych ze współpracą przy prowadzeniu działalności pozarolniczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych;
- wykonywania przez osobę duchowną czynności religijnych lub czynności związanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi lub zakonnymi;
- odbywania służby zastępczej;
- nauki w Krajowej Szkole Administracji Publicznej przez słuchaczy pobierających stypendium;
- wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowa taka została zawarta z pracodawcą, z którym osoba pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje ona pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy;
- pełnienia przez funkcjonariusza celnego obowiązków służbowych.
Jednocześnie w stosunku do osoby odbywającej studia podyplomowe, która pobiera stypendium w okresie odbywania tych studiów na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, dokonuje w karcie wypadku jednostka, w której osoba ta studiuje.
Tak więc ściśle wskazuje się, że ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, o których mowa wyżej, dokonuje w karcie wypadku:
- podmiot wypłacający stypendium sportowe - w stosunku do pobierających te stypendia;
- podmiot, na którego rzecz wykonywana jest odpłatnie praca w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania - w stosunku do wykonujących tę pracę na podstawie skierowania do pracy;
- Kancelaria Sejmu w stosunku do posłów i Kancelaria Senatu w stosunku do senatorów;
- pracodawca, u którego osoba pobierająca stypendium odbywa:
- staż,
- przygotowanie zawodowe dorosłych,
- przygotowanie zawodowe w miejscu pracy lub
- szkolenie,
- odbywania tego stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, przygotowania zawodowego w miejscu pracy lub szkolenia na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy lub przez inny podmiot kierujący,
- pobierania stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych;
- spółdzielnia produkcyjna, spółdzielnia kółek rolniczych - w stosunku do członków tych spółdzielni oraz innych osób traktowanych na równi z członkiem spółdzielni, w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, wykonujących pracę na rzecz tych spółdzielni;
- podmiot, na którego rzecz wykonywana jest praca na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia - w stosunku do wykonujących te umowy;
- osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia - w stosunku do współpracujących z tą osobą;
- Zakład - w stosunku do prowadzących pozarolniczą działalność oraz współpracujących przy prowadzeniu takiej działalności w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych;
- właściwa zwierzchnia instytucja diecezjalna lub zakonna - w stosunku do duchownych;
- pracodawca, u którego osoba odbywa służbę zastępczą - w stosunku do odbywających tę służbę;
- Krajowa Szkoła Administracji Publicznej - w stosunku do słuchaczy tej szkoły pobierających stypendium;
- pracodawca - w stosunku do osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło, jeżeli umowa taka została zawarta z pracodawcą, z którym osoby te pozostają w stosunku pracy;
- podmiot, z którym została zawarta umowa agencyjna, umowa zlecenia lub umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowa o dzieło - w stosunku do osób wykonujących umowę, jeżeli w ramach takiej umowy praca jest wykonywania na rzecz pracodawcy, z którym osoby te pozostają w stosunku pracy;
- podmiot, w którym funkcjonariusz celny pełni służbę - w stosunku do tych funkcjonariuszy.
Reasumując wprowadzona zmiana dodaje nową grupę osób, wobec których dane zdarzenie można uznać za wypadek przy pracy i dokonać ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy w karcie wypadku. Grupę tę stanowią osoby odbywające studia podyplomowe, które jednocześnie w czasie tych studiów pobierają stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Autor:
art. 3 ust. 3, art. 5 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tj. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322)
Kinga Grodzicka-Lisek
prawnik, specjalista z zakresu
prawa pracy i bhp