Rakotwórcze i mutagenne czynniki środowiska pracy - obowiązki pracodawcy

Realizację obowiązków w zakresie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy należy rozpocząć od przeglądu zakładu pracy pod kątem stosownych przepisów.

Przegląd stanowisk pracy w firmie powinien obejmować:

• substancje i preparaty chemiczne,
• czynniki biologiczne i fizyczne,
• procesy technologiczne,
• czynniki uwalniane w procesie pracy,
• produkty uboczne,
• odpady itp.

Następnie należy porównać wyniki tego przeglądu z wykazem substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym bądź mutagennym

W przypadku pozytywnego wyniku przeglądu (wykazaniu obecności w środowisku pracy substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym) należy:

1. wykonać pomiary wymienionych szkodliwości;
2. zainstalować wskaźniki wczesnego wykrywania podwyższonego ich poziomu;
3. opracować program ograniczenia narażenia pracowników i postępowania w razie awarii, uwzględniając:

• najnowsze rozwiązania techniczno-naukowe,
• zmianę technologii,
• zastąpienia niebezpiecznych czynników innymi materiałami,
• ograniczenie liczby narażonych pracowników;

1. zapewnić udział pracowników w opracowywaniu programu ograniczenia narażenia i umożliwić im kontrolę przestrzegania przepisów;
2. zapewnić możliwość wyboru środków ochrony indywidualnej;
3. przekazać odpowiednim urzędom (PIP, PIS) i lekarzowi sprawującemu opiekę profilaktyczną nad pracownikami informacje o substancjach, preparatach, czynnikach i procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym;
4. poinformować pracowników o skutkach zdrowotnych narażenia (na bieżąco o narażeniu) i zasadach bhp;
5. przeszkolić pracowników, w tym w zakresie zachowania w razie awarii;
6. prowadzić i przechowywać rejestr pracowników narażonych na działanie substancji, preparatów, czynników i procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.

Krańcowy termin przekazywania informacji o substancjach, preparatach, czynnikach lub procesach technologicznych
o działaniu rakotwórczym bądź mutagennym do Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Inspekcji Sanitarnej to 15 stycznia każdego roku.

Okres przechowywania rejestru pracowników narażonych na działanie rakotwórcze lub mutagenne trwa 40 lat od chwili ustania narażenia, ponieważ choroby nowotworowe rozwijają się bardzo długo. Rejestr ten jest prowadzony głównie dla udokumentowania związku wystąpienia choroby zawodowej z wykonywaną pracą. Powinien on zawierać dane wynikające
z oceny ryzyka zawodowego.