Poleć znajomemu

Czy w trakcie L4 można poddać pracownika kontrolnym badaniom lekarskim?

Pracownik powracający do pracy po zwolnieniu lekarskim trwającym dłużej 30 dni podlega kontrolnym badaniom lekarskim. W interesie pracodawcy byłoby aby pracownik zrealizował badanie kontrolne jak najszybciej, najlepiej jeszcze w trakcie zwolnienia lekarskiego (przykładowo w ostatnim dniu), aby w pierwszym dniu roboczym przypadającym po okresie zwolnienia stawił się z orzeczeniem o braku przeciwwskazań do pracy. Czy zatem pracownik może tak postąpić?

W okresie jesiennym zachodzi większe prawdopodobieństwo absencji chorobowych. Choroba pracownika skutkująca w szczególności długotrwałym zwolnieniem lekarskim komplikuje pracodawcy życie – pracownika nie ma a praca musi zostać zrealizowana. Nic więc dziwnego, że w interesie pracodawcy jest jak najszybsze podjęcie pracy przez pracownika wracającego ze zwolnienia chorobowego.

W przypadku krótkotrwałych nieobecności powrót do pracy jest bezproblemowy. Problem pojawia się w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, która jest spowodowana chorobą. W takim przypadku pracodawca nie ma możliwości dopuszczenia pracownika do pracy – bez uprzedniej weryfikacji jego stanu zdrowia w ramach kontrolnych badań lekarskich.

Ważne

Warto przypomnieć, że obowiązek przeprowadzania kontrolnych badań został zachowany w okresie epidemii COVID-19. Tym samym pracodawca nie może powołać się na zagrożenie związane z epidemią jako uzasadnienie dla odstępstwa od skierowania pracownika na badanie kontrolne.

Czy można kazać pracownikowi poddać się badaniom kontrolnym w czasie L4?

Optymalnym dla pracodawcy, oczekującego szybkiego powrotu pracownika do pracy, rozwiązaniem byłoby zobowiązanie pracownika do odbioru skierowania na badanie kontrolne w trakcie L4, z jednoczesnym poleceniem wykonania badania przykładowo w ostatnich dniach zwolnienia lekarskiego. Taki scenariusz umożliwiłby pojawienie się pracownika po okresie choroby w pracy z orzeczeniem stwierdzającym brak przeciwwskazań do pracy – potwierdzającym, że dłuższa nieobecność spowodowana chorobą nie wpłynęła negatywnie na zdolność pracownika do wykonywania obowiązków.

Uwaga!

Zobowiązywanie pracowników do realizacji badań kontrolnych w czasie L4 nie jest jednak prawidłową praktyką.

Wbrew oczekiwaniom pracodawców, nie ma podstawy prawnej, na podstawie której pracodawca mógłby zobowiązać pracownika do zrealizowania badania kontrolnego podczas zwolnienia lekarskiego – nawet w jego ostatniej fazie.

Ważne

Należy pamiętać, że okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy. Za czas niewykonywania pracy w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.

Kiedy można skierować pracownika na kontrolne badania lekarskie?

Uwzględniając powyższe prawidłową praktyką związaną z kierowaniem pracowników na kontrolne badania jest przekazanie skierowania na badanie w pierwszym dniu powrotu pracownika do pracy - przed dopuszczeniem go do pracy. Następnie pracownik realizuje skierowanie na badania kontrolne w godzinach pracy. Trudno uznać bowiem za racjonalną sytuację, w ramach której pracownik nie byłby dopuszczony do pracy przez 8 godzin dniówki roboczej, a dopiero po jej zakończeniu miałby udać się na profilaktyczne badanie kontrolne.

Jak inspektorzy PIP podchodząc do zrealizowania badania kontrolnego w trakcie zwolnienia lekarskiego?

Problematyka zapewniania pracownikom badań profilaktycznych, w tym badań kontrolnych podlega czynnościom kontrolnym i nadzorczym realizowanym przez inspektorów pracy. Sytuacja w której pracownik zostałby zobowiązany do zrealizowania badania kontrolnego w trakcie zwolnienia lekarskiego – nawet w jego ostatniej fazie, kiedy pracownik jest już prawie w pełni dysponowany – z pewnością zostałaby zakwestionowana przez inspektora.

Obowiązek wykonania badania kontrolnego to obowiązek pracowniczy, a obowiązki pracownicze ulegają zawieszeniu na czas zwolnienia lekarskiego. Tym samym zobowiązanie pracownika do odebrania skierowania na profilaktyczne badanie kontrolne oraz jego zrealizowanie w czasie zwolnienia lekarskiego zostanie zakwestionowane jako działanie sprzeczne z celem L4 oraz jako próba przerzucenia ryzyka finansowego prowadzonej działalności na pracownika – w celu uniknięcia zrealizowania badania w czasie pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Autor: 

Sebastian Kryczka

Prawnik, ekspert prawa pracy oraz kontroli jego przestrzegania