Poleć znajomemu

O kontroli PIP schodów i drabin jako dojść do pomieszczeń i stanowisk pracy

Pomieszczenia i stanowiska pracy mogą być usytuowane na różnych poziomach. W takich sytuacjach obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie właściwych, bezpiecznych dojść stałymi schodami lub pochylniami. Rozwiązaniem dodatkowym są drabiny. W wyjątkowych przypadkach można je stosować zamiast schodów. Co jeżeli zagadnienie to stanie się przedmiotem kontroli i nadzoru niezależnych inspektorów pracy?

Rolą pracodawcy jest zapewnienie, aby budowa lub przebudowa obiektu budowlanego, w którym przewiduje się pomieszczenia pracy, była wykonywana na podstawie projektów uwzględniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy. Obiekt budowlany, w którym znajdują się pomieszczenia pracy, powinien spełniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy. Nie wszystkie jednak kwestie techniczne związane z obiektem budowlanym, w którym organizowana jest praca, regulują przepisy bhp.

Prawa budowlane na temat wymagań dotyczących schodów i drabin

W sprawach szczegółowych należy odwołać się do przepisów prawa budowlanego – w szczególności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Przywołane rozporządzenie reguluje między innymi kwestię stosowania schodów oraz drabin. Z zawartych w tam regulacji wynika, iż w celu zapewnienia dostępu do pomieszczeń położonych na różnych poziomach należy stosować schody stałe, a w zależności od przeznaczenia budynku – również pochylnie odpowiadające warunkom określonym w rozporządzeniu.

Warto zwrócić uwagę, że do dojść i przejść do urządzeń technicznych rozporządzenie zalicza nie tylko schody ale również drabiny oraz klamry wykonane z materiałów niepalnych. Drabiny lub klamry trwałe zamocowane do konstrukcji mogą służyć w wyjątkowych przypadkach uzasadnionych względami użytkowymi.

Przepisy ogólne bhp na temat wymagań dotyczących schodów i drabin

Regulacją szczególną w zakresie stosowania schodów i drabin w kontekście technicznego bezpieczeństwa pracy jest rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp. Wynika z niego, iż do pomieszczeń i stanowisk pracy położonych na różnych poziomach powinny prowadzić bezpieczne dojścia między stałymi schodami lub pochylniami.

Ważne

Drabiny lub klamry – zamocowane na stałe mogą być stosowane jako dojścia dodatkowe oprócz schodów, a zamiast schodów tylko w wyjątkowych przypadkach uzasadnionych względami użytkowymi lub gdy nie ma technicznych możliwości ich zastosowania.

Przepisy bhp czy prawo budowlane – co decyduje o możliwości stosowania drabin?

Należy pamiętać, że wymagania jakie powinny spełniać schody i pochylnie, określają przepisy techniczno-budowlane. Tym samym przepisy techniczno-budowlane stanowią regulacje szczególne względem przepisów bhp, w zakresie wymagań dotyczących schodów i pochylni.

Uwaga!

W żadnym razie pracodawca nie powinien więc w sposób samodzielny decydować o takich kwestiach jak:

  • wysokość stopni,

  • ich liczbie czy

  • szerokości stopni

– powołując się, że nie są to kwestie uregulowane w przepisach bhp i tym samym pozostawione uznaniu pracodawcy.

Które przepisy mogą zatem stanowić podstawę nakazu inspektora pracy?

Jak już zasygnalizowałem na wstępie, problematyka dojść między pomieszczeniami i stanowiskami pracy usytuowanymi na różnych poziomach może być przedmiotem kontroli ze strony inspektora pracy. Należy pamiętać, że inspektor niezależnie od swojej, bardzo często szeroko pojmowanej niezależności, ma prawo badać czy dojścia spełniają wymagania bezpieczeństwa w zakresie przepisów bhp. Nie można jednak wykluczyć sytuacji kiedy to inspektor „rozpędzi się” (a taką sytuację widziałem w przeszłości) i zacznie wydawać środki prawne na podstawie przepisów prawa budowlanego. W takiej sytuacji warto pamiętać o możliwości złożenia odwołania do okręgowego inspektora pracy – wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji. Trudno bowiem uznać, że inspektorzy pracy mają prawo wydawać decyzje administracyjne wykraczając poza swoją właściwość rzeczową.

W sytuacji gdy w budynku, w którym usytuowane są pomieszczenia i stanowiska pracy funkcjonują stałe schody, a dodatkowo zamontowane są drabiny jako dojścia dodatkowe, nie będzie problemu w przypadku kontroli inspektora. Bardziej kłopotliwa będzie sytuacja kiedy drabiny lub klamry będą stosowane zamiast schodów. Wówczas polemika z inspektorem może okazać się problematyczna. Ponieważ inspektor pracy nie jest osobą biegłą z zakresu warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (ale może się za taką uważać). W razie sporu warto zwrócić się do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Może to być szczególnie pomocne w sytuacji gdy inspektor pracy uzna, że stosowane drabiny lub klamry (zamiast schodów) nie wpisują się w sytuację wyjątkową uzasadnioną względami użytkowymi lub gdy wątpliwości będą budziły techniczne możliwości zapewnienia stałych schodów.

Autor: 

Sebastian Kryczka

prawnik, ekspert prawa pracy oraz kontroli jego przestrzegania

Sebastian Kryczka

Autor: Sebastian Kryczka

Absolwent Wydziału Prawa Administracji i Ekonomii (Zakład Prawa Pracy) Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 2002 r. zawodowo zajmuje się problematyką prawa pracy, jak również w zagadnieniami związanymi z działalnością kontrolno-nadzorczą sprawowaną przez Państwową Inspekcję Pracy. Były pracownik merytoryczny Państwowej Inspekcji Pracy, jak również współpracownik Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Ekspert współpracujący z największymi i najbardziej opiniotwórczymi podmiotami w kraju, zajmującymi się problematyką prawa pracy. Autor komentarza do kodeksu pracy, ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, kilkunastu rozporządzeń wykonawczych do kodeksu pracy, jak również kilkuset publikacji poświęconych problematyce prawa pracy oraz bhp. Jako były pracownik PIP posiada bogate doświadczenie w zakresie między innymi poradnictwa, w ramach którego ocenia wątpliwości prawne przez pryzmat zarówno szeroko rozumianego prawa pracy ale i kompetencji kontrolno-nadzorczych inspektorów pracy.