Poleć znajomemu

Pamiętaj o środkach ochrony indywidualnej dla inspektora na czas kontroli

W typowych przypadkach na terenie zakładu pracy przebywa pracodawca oraz osoby przez niego zatrudnione. Jednak zdarzają się również sytuacje kiedy to na terenie zakładu pojawią się osoby z zewnątrz, np. inspektor pracy czy prokurator. W takim przypadku trzeba pamiętać o obowiązku przydzielenia im niezbędnej odzieży roboczej i środków ochrony indywidualnej – nawet na czas krótkotrwałych czynności inspekcyjnych.

Obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w sposób kompleksowy dotyczy relacji pracodawca – pracownicy, czyli jest typowy dla stosunku pracy. Niemniej jednak obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie właściwego poziomu bezpieczeństwa każdej osobie którą zatrudnia – w tym pracobiorcom, z którymi związany jest z umowami prawa cywilnego.

Kiedy trzeba zapewnić pracownikom odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej?

Pracodawca powinien zapewnić zatrudnionym wspomnianą wcześniej odzież i obuwie robocze spełniające wymagania określone w Polskich Normach, jeżeli:

  • odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu,
  • wymagają tego warunki technologiczne, sanitarne lub bhp.

Natomiast gdy nie można:

  • uniknąć zagrożeń lub
  • ich wystarczająco ograniczyć za pomocą środków ochrony zbiorowej lub odpowiedniej organizacji pracy

pracodawca powinien zapewnić pracownikom dodatkowo środki ochrony indywidualnej.

Ważne

Powyższe zasady w zakresie odzieży i obuwia roboczego, jak również w zakresie środków ochrony indywidualnej, mają jak najbardziej zastosowanie względem pozostałych pracobiorców, podobnie jak zakaz dopuszczania do pracy bez środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, przewidzianych do stosowania na danym stanowisku pracy.

Komu jeszcze należy zapewnić odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej?

W praktyce nie tylko pracobiorcy powinni mieć zapewnione powyższe szeroko rozumiane środki ochronne. Jak wiadomo w zakładzie pracy może pojawić się inspektor pracy w ramach rutynowej kontroli czy prokurator, np. badający okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy ciężkiego, śmiertelnego lub zbiorowego. Osobom tym należy również zapewnić niezbędne środki bezpieczeństwa, co reguluje przepis art. 3044 Kodeksu pracy,

Pracodawca jest obowiązany przydzielać niezbędną odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej osobom wykonującym krótkotrwałe prace albo czynności inspekcyjne, w czasie których ich własna odzież może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu, a także ze względu na bezpieczeństwo wykonywania tych prac lub czynności.

Czynności inspekcyjne w przywołanym wyżej przepisie nie zostały zdefiniowane. W braku szczegółowych uregulowań wydaje się, że osobą wykonującą krótkotrwałe czynności inspekcyjne będzie przedstawiciel każdego organu lub instytucji, która ma względem pracodawcy ustawowe kompetencje do przeprowadzania czynności kontrolno-nadzorczych.

Względem pracodawców takimi osobami będą:

  • inspektorzy pracy – jako organy działające na podstawie ustawy o PIP w zakresie kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem przez pracodawców przepisów z zakresu prawa pracy w szczególności technicznego bezpieczeństwa jej wykonywania;
  • inspektorzy Urzędu Dozoru Technicznego;
  • przedstawicieli prokuratury – prowadzących śledztwo, wypadek może być również rozpatrywany w kategoriach czynu przestępnego.

W każdym z powyższych przypadków, jeżeli warunki wykonywania czynności inspekcyjnych to uzasadniają, wówczas niezbędne jest zapewnienie na czas tych czynności niezbędnej odzieży roboczej, obuwia oraz środków ochrony indywidualnej. Tak więc, optymalnym rozwiązaniem jest posiadanie „dyżurnego” dodatkowego wyposażenia, w celu wypełnienia obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 3044 kp. Trudno oczywiście od pracodawcy wymagać aby odzież i obuwie robocze znajdowało się w zapasie (przykładowo dla inspektora pracy) w każdym możliwym rozmiarze, z uwzględnieniem płci.

Co gdy pracodawca nie może zapewnić inspektorom środków ochrony indywidualnej?

Co jednak w przypadku gdy pracodawca nie ma na wyposażeniu niezbędnych środków ochronnych – a czynności inspekcyjne trzeba przeprowadzić? Sytuacja taka może być potraktowana w kategoriach utrudniania czynności kontrolnych (inspekcyjnych). Trudno bowiem, w takim przypadku, aby pracownicy zewnętrznych organów kontrolnych mogli przystąpić do swoich ustawowych zadań. W praktyce spotkałem się z sytuacjami, w których inspektorzy pracy chodzili na kontrole, np. związane z realizacją dużych przedsięwzięć budowlanych ze swoim niezbędnym wyposażeniem (m.in. hełmem ochronnym, obuwiem ochronnym, ochronnikami słuchu). Jednak nie musi to być regułą obowiązującą w każdej sytuacji. Dlatego warto mieć zapas takich środków, na wypadek wizyty inspekcji.

Autor: 

Sebastian Kryczka

Prawnik, ekspert prawa pracy oraz kontroli jego przestrzegania

Sebastian Kryczka

Autor: Sebastian Kryczka

Absolwent Wydziału Prawa Administracji i Ekonomii (Zakład Prawa Pracy) Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 2002 r. zawodowo zajmuje się problematyką prawa pracy, jak również w zagadnieniami związanymi z działalnością kontrolno-nadzorczą sprawowaną przez Państwową Inspekcję Pracy. Były pracownik merytoryczny Państwowej Inspekcji Pracy, jak również współpracownik Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Ekspert współpracujący z największymi i najbardziej opiniotwórczymi podmiotami w kraju, zajmującymi się problematyką prawa pracy. Autor komentarza do kodeksu pracy, ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, kilkunastu rozporządzeń wykonawczych do kodeksu pracy, jak również kilkuset publikacji poświęconych problematyce prawa pracy oraz bhp. Jako były pracownik PIP posiada bogate doświadczenie w zakresie między innymi poradnictwa, w ramach którego ocenia wątpliwości prawne przez pryzmat zarówno szeroko rozumianego prawa pracy ale i kompetencji kontrolno-nadzorczych inspektorów pracy.