Poleć znajomemu

Utrudnianie kontroli PIP a nieprzestrzeganie wymogów sanitarnych

Kontrole inspektorów PIP w okresie epidemii przeprowadzane są w ramach szczególnych rygorów sanitarnych, które muszą być przestrzegane zarówno przez podmiot kontrolowany, jak również inspektora. Czy w sytuacji gdy u kontrolowanego pracodawcy nie są stosowane środki profilaktyczne, związane z zapobieganiem COVID-19, inspektor pracy, chcąc przeprowadzić kontrolę, ma prawo uznać, że sytuacja spełnia znamiona utrudniania czynności kontrolnych ze wszystkimi tego konsekwencjami?

Od dnia 19 października 2020 r. zgodnie z komunikatem umieszczonym na stronie Głównego Inspektoratu Pracy „w trosce o zdrowie pracowników i interesantów, począwszy od 19 października 2020 r. – do odwołania” nie ma osobistego poradnictwa prawnego w jednostkach organizacyjnych PIP. Nie można wykluczyć, że wkrótce „troska” ta zostanie rozszerzona na czynności kontrolne inspektorów. Podobnie jak miało to miejsce wiosną, kiedy to inspektorzy zostali skierowani do pracy zdalnej, a kontrole dotyczyły wyłącznie wypadków ciężkich i zbiorowych oraz śmiertelnych, jak również bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia zatrudnionych. Póki co jednak brak informacji o zawieszeniu czynności kontrolnych i nadzorczych przez urząd. Należy zatem sądzić, że w jakimś zakresie plan kontroli PIP na rok 2020 jest realizowany, z uwzględnieniem oczywiście wyjątkowości obecnej sytuacji oraz realizowaniem kontroli poza planem związanych problematyką COVID-19.

Warunki czynności kontrolnych PIP w czasie epidemii COVID-19

Czynności kontrolne pracodawców w okresie epidemii odbywają się w warunkach szczególnego reżimu sanitarnego. Właściwe obowiązki związane z przeciwdziałaniem COVID-19 obciążają zakłady pracy, z drugiej strony trudno oczekiwać aby środków ochronnych nie stosował inspektor. W przypadku kontroli w zakładach, w których występują ogniska narażenia na SARS-CoV-2 (tzw. zakłady wysokiego ryzyka) do dyspozycji inspektorów GIP przewidział następujące środki ochrony indywidualnej:

  • półmaska filtrująca FFP2 lub FFP3 lub równoważne,
  • osłona twarzy lub okulary ochronne z osłonką boczną,
  • całotworzywowe rękawice jednorazowe,
  • kombinezon spełniający wymagania w zakresie odporności na przenikanie rozpylonej cieczy dla konstrukcji typu 4 oraz posiadający odporność na przenikanie skażonych cieczy pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego.

Nie każdy zakład pracy kontrolowany przez inspektora jest zakładem podwyższonego ryzyka. W przypadku kontroli zakładów bez dowodów lub podejrzenia infekcji/zakażeń SARS-CoV-2 stosowanie mają być następujące środki zabezpieczające przed rozprzestrzenianiem się COVID-19:

  • stosowanie podstawowych zasad higieny – częste mycie rąk,
  • środki do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu min. 60%,
  • całotworzywowe rękawice jednorazowe,
  • ochrona dróg oddechowych maską medyczną lub półmaską filtrującą FFP1 (lub w razie potrzeby wyższej klasy ochronności),
  • osłona twarzy – przyłbica.

Brak reżimu sanitarnego u pracodawcy a kontrole PIP

Co w sytuacji gdy mimo dołożenia przez inspektora starań związanych z zapewnieniem z jego strony w kontrolowanym zakładzie właściwego bezpieczeństwa sanitarnego - u pracodawcy nie obowiązują przynajmniej w minimalnym zakresie rygory sanitarne związane z przeciwdziałaniem COVID-19? Taka sytuacja pozwoli oczywiście inspektorowi (przynajmniej teoretycznie) na sformułowanie nakazów, w ramach których zobowiąże pracodawcę do zapewnienia pracownikom środków profilaktycznych związanych z przeciwdziałaniem COVID-19. Pytanie czy stan faktyczny w zakładzie „jak gdyby nigdy nic” będzie uzasadniał sformułowanie wobec pracodawcy zarzutu utrudniania czynności kontrolnych inspektora? Trudno bowiem uznać, że w zakładzie pracy, w którym nie jest stosowana profilaktyka przeciwwirusowa, inspektor może przeprowadzać kontrolę w sposób niezakłócony i bezpieczny.

Ważne

Zgodnie z przepisem art. 283 § 2 pkt 8 Kodeksu Pracy, kto utrudnia działalność organu Państwowej Inspekcji Pracy, w szczególności uniemożliwia prowadzenie wizytacji zakładu pracy lub nie udziela informacji niezbędnych do wykonywania jej zadań, podlega każe grzywny od 1000 do 30 000 zł.

Analizując powyższą regulację wydaje się, że brak zapewniania w zakładzie właściwego reżimu sanitarnego – utrudnia wprawdzie przeprowadzanie czynności kontrolnych – jednak nie powinno być kwalifikowane jako utrudnianie działalności organów PIP w szczególności w zakresie uniemożliwiania przeprowadzenia wizytacji zakładu pracy. Taka sytuacja miałaby miejsce gdyby inspektor telefonicznie przed rozpoczęciem kontroli ustalił, że reżim sanitarny w zakładzie nie budzi zastrzeżeń, a dopiero po rozpoczęciu kontroli okazałoby się, że jest zupełnie inaczej.

Jeżeli jednak pracodawca nie przestrzega zasad sanitarnych związanych z COVID-19, mających przełożenie na bezpieczeństwo pracy, niezależnie od spodziewanej kontroli inspektora pracy, to oczywiście taka sytuacja będzie dla inspektora utrudnieniem. Mimo wszystko nie będzie to działaniem celowym nastawionym na utrudnienie oraz uniemożliwienie przeprowadzenia wizytacji zakładu. Uwzględniając powyższe trudno będzie inspektorowi postawić pracodawcy zarzut dotyczący utrudniania czynności kontrolnych – co nie zmienia faktu, że w pełni zasadny zarzut będzie dotyczył nieprzestrzegania przepisów bhp związanych z koniecznością zapewnienia pracownikom szeroko rozumianej profilaktyki przeciwwirusowej.

Autor: 

Sebastian Kryczka

prawnik, ekspert prawa pracy oraz kontroli jego przestrzegania

Sebastian Kryczka

Autor: Sebastian Kryczka

Absolwent Wydziału Prawa Administracji i Ekonomii (Zakład Prawa Pracy) Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 2002 r. zawodowo zajmuje się problematyką prawa pracy, jak również w zagadnieniami związanymi z działalnością kontrolno-nadzorczą sprawowaną przez Państwową Inspekcję Pracy. Były pracownik merytoryczny Państwowej Inspekcji Pracy, jak również współpracownik Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Ekspert współpracujący z największymi i najbardziej opiniotwórczymi podmiotami w kraju, zajmującymi się problematyką prawa pracy. Autor komentarza do kodeksu pracy, ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, kilkunastu rozporządzeń wykonawczych do kodeksu pracy, jak również kilkuset publikacji poświęconych problematyce prawa pracy oraz bhp. Jako były pracownik PIP posiada bogate doświadczenie w zakresie między innymi poradnictwa, w ramach którego ocenia wątpliwości prawne przez pryzmat zarówno szeroko rozumianego prawa pracy ale i kompetencji kontrolno-nadzorczych inspektorów pracy.