Poleć znajomemu

Jak zakładowa organizacja związkowa może wnioskować o przeprowadzenie badań?

W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę występuje zagrożenie dla życia lub zdrowia, zakładowa organizacja związkowa może wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o przeprowadzenie odpowiednich badań. Należy pamiętać, że powyższe uprawnienie przysługuje również zakładowym organizacjom związkowym zrzeszającym tylko i wyłącznie osoby zatrudnione na podstawie elastycznych form zatrudnienia. Obowiązkiem pracodawcy jest bowiem zapewnienie bezpiecznych warunków pracy niezależnie od tego czy zatrudnia wyłącznie pracowników czy również osoby w oparciu o umowy cywilnoprawne.

Przepisy ustawy o związkach zawodowych dają zakładowym organizacjom związkowym bardzo duże kompetencje w zakresie działalności związkowej. Szczególne uprawnienia zakładowych organizacji związkowych dotyczą kwestii związanych z bezpiecznymi warunkami pracy.

Zgodnie z art. 29 ustawy o związkach zawodowych, w razie uzasadnionego podejrzenia, że w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę do wykonywania pracy zarobkowej występuje zagrożenie dla życia lub zdrowia – zarówno pracowników, jak również osób wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy – zakładowa organizacja związkowa może wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o przeprowadzenie odpowiednich badań.

O jakie badania mogą wnioskować organizacje związkowe?

Zastanówmy się, czym są owe „odpowiednie badania”? Tego bowiem z ustawy o związkach zawodowych się nie dowiemy.

Wydaje się jednak, że pod pojęciem odpowiednich badań kryją się badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Co powinien zawierać taki wniosek i w jaką formę powinien mieć?

Przepisy ustawy o związkach zawodowych nie wyjaśniają kwestii formy wniosku zakładowej organizacji związkowej w sprawie przeprowadzenia odpowiednich badań, jak również poziomu szczegółowości takiego wniosku.

W braku stosownych regulacji można przyjąć, że wniosek powinien:

  • być złożony w formie pisemnej i
  • zawierać uzasadnienie wskazujące na fakt występowania zakładzie zagrożenia dla życia lub zdrowia osób wykonujących pracę zarobkową.

Wydaje się, że organizacja związkowa nie musi wskazywać jakie konkretne badania i pomiary są niezbędne – trudno bowiem wymagać aby osoby będące członkami związku zawodowego w każdym przypadku były osobami biegłymi z zakresu problematyki badań i pomiarów. Tym samym to pracodawca będzie zobowiązany poinformować organizację związkową:

  • zakresie badań, w tym zasadności realizacji
  • w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku w sprawie przeprowadzenia badań

– przy założeniu, że uzna iż wniosek organizacji związkowej zasługuje na uwzględnienie.

W sytuacji gdy badania zostaną przeprowadzone, obowiązkiem pracodawcy jest niezwłoczne, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wyników badań, udostępnienie tych wyników każdej działającej w pracodawcy zakładowej organizacji związkowej wraz z informacją o sposobie i terminie usunięcia stwierdzonych zagrożeń.

Warto pamiętać, że w obecnym stanie prawnym organizacje związkowe mogą zrzeszać nie tylko osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy czyli pracowników. Do organizacji związkowych  mogą przystępować również osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych. Co więcej, osoby takie mogą stworzyć organizacje, które będą zrzeszały tylko i wyłącznie pracobiorców zatrudnionych na podstawie elastycznych form zatrudnienia. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie aby wniosek w sprawie przeprowadzania badań pochodził od zakładowej organizacji związkowej, która będzie zrzeszała i reprezentowała interesy osób zatrudnionych przykładowo na podstawie umów zlecenia czy umów o dzieło. W tym przypadku obowiązuje taka sama procedura w zakresie rozpatrywania wniosku w sprawie przeprowadzania badań, jak w sytuacji gdy jego autorem jest organizacja związkowa zrzeszająca pracowników.

Autor: 

Sebastian Kryczka

prawnik, ekspert prawa pracy oraz kontroli jego przestrzegania

Sebastian Kryczka

Autor: Sebastian Kryczka

Absolwent Wydziału Prawa Administracji i Ekonomii (Zakład Prawa Pracy) Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 2002 r. zawodowo zajmuje się problematyką prawa pracy, jak również w zagadnieniami związanymi z działalnością kontrolno-nadzorczą sprawowaną przez Państwową Inspekcję Pracy. Były pracownik merytoryczny Państwowej Inspekcji Pracy, jak również współpracownik Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Ekspert współpracujący z największymi i najbardziej opiniotwórczymi podmiotami w kraju, zajmującymi się problematyką prawa pracy. Autor komentarza do kodeksu pracy, ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, kilkunastu rozporządzeń wykonawczych do kodeksu pracy, jak również kilkuset publikacji poświęconych problematyce prawa pracy oraz bhp. Jako były pracownik PIP posiada bogate doświadczenie w zakresie między innymi poradnictwa, w ramach którego ocenia wątpliwości prawne przez pryzmat zarówno szeroko rozumianego prawa pracy ale i kompetencji kontrolno-nadzorczych inspektorów pracy.