Księga bhp w firmach mających lub wdrażających SZBP

W księdze bhp powinny znaleźć się między innymi zapisy dotyczące:

• zakresów odpowiedzialności poszczególnych osób kierownictwa i nadzoru za zapewnienie warunków bhp na poszczególnych stanowiskach pracy,
• organizacji, podległości, zakresu obowiązków, odpowiedzialności i uprawnień służby bhp,
• powołania i funkcjonowania komisji bezpieczeństwa i higieny pracy,
• określania potrzeb dotyczących szkolenia w dziedzinie bhp oraz sposobów jego realizacji,
• sposobu organizacji profilaktycznych lekarskich badań okresowych pracowników,
• zatrudniania pracowników posiadających wymagane kwalifikacje lub potrzebne umiejętności,
• identyfikacji i monitorowania zagrożeń występujących w firmie,
• doboru i stosowanych środków ograniczających zagrożenia,
• identyfikacji i wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych oraz tych, które wymagają obsady co najmniej dwuosobowej,
• oceny ryzyka zawodowego wraz ze sposobem zapoznania z nim pracowników oraz planowania i realizacji działań ograniczających to ryzyko,
• opracowywania i zapoznawania pracowników z instrukcjami bhp,
• konsultowania i udziału pracowników w sprawach dotyczących bhp, w tym przy opracowywaniu instrukcji bhp,
• kontroli warunków pracy na poszczególnych stanowiskach pracy wraz z realizacją wniosków pokontrolnych,
• realizacji wniosków z kontroli organów nadzoru zewnętrznego nad warunkami pracy (np. PIP),
• pomiarów warunków środowiska pracy wraz z realizacją wniosków z nich wynikających,
• przeprowadzania okresowych przeglądów stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w firmie wraz ze sposobem realizacji wniosków z nich wynikających,
• opracowywania planów poprawy warunków bhp,
• badań przyczyn i okoliczności wypadków przy pracy, chorób zawodowych, awarii oraz zdarzeń potencjalnie wypadkowych wraz z realizacją działań zapobiegawczych wystąpienia podobnych sytuacji w przyszłości,
• usług świadczonych przez inne podmioty na rzecz i na terenie firmy w zakresie oceny, wyboru, kontroli, nadzorowania oraz świadomości zagrożeń,
• zakupów towarów w zakresie zapewnienia ich zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawnymi i przepisami bhp obowiązującymi w firmie,
• identyfikacji i dostępu do aktualnych wymagań prawnych oraz innych dotyczących bhp w odniesieniu do działalności firmy, a w szczególności stanowisk pracy, wyrobów i usług podlegających nadzorowi firmy lub tych, na które może ona wpływać,
• reagowania na zmiany wewnątrz firmy mające wpływ na bezpieczeństwo
  (zmiana struktury organizacyjnej, stanu osobowego załogi, wprowadzenie nowych maszyn, technologii, procesów i procedur),
• reagowania na zmiany zewnętrzne wynikające ze zmian przepisów prawnych i rozwoju wiedzy oraz techniki w zakresie bhp,
• sposobów motywowania pracowników do angażowania się w działania na rzecz poprawy warunków bhp w firmie,
• postępowania w sytuacjach awaryjnych, dotyczące:

- organizacji ratownictwa i pierwszej pomocy medycznej,

- zapewnienia łączności, systemów ostrzegawczych i alarmowych.

Uwaga!

W firmach mających lub wdrażających SZBP, bez względu na wielkość i profil działalności, księga bhp powinna (oprócz wymienionych wcześniej zapisów) zawierać:

1. udokumentowaną deklarację polityki bhp i udokumentowane ogólne oraz szczegółowe cele dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy;
2. udokumentowane procedury, w tym:
   • nadzoru nad dokumentacją bezpośrednio związaną z SZBP i inną mającą pośredni związek z systemem zarządzania bezpieczeństwem pracy,
   • tworzenia i aktualizacji dokumentów SZBP z określeniem obowiązków oraz odpowiedzialności w tym zakresie,
   • monitorowania bezpieczeństwa i higieny pracy w firmie,
   • okresowych audytów SZBP,
   • okresowych przeglądów SZBP wykonywanych przez najwyższe kierownictwo firmy,
   • opracowywania i realizacji działań korygujących oraz zapobiegawczych wynikających z monitorowania, audytowania i przeglądów SZBP wykonywanych przez najwyższe kierownictwo firmy,
   • komunikacji i współpracy w celu zapewnienia stosowania przez współpracujące z firmą podmioty i ich pracowników wymagań bhp równorzędnych z przyjętymi w firmie,
   • wewnętrznego komunikowania się w sprawach bhp różnych szczebli i komórek organizacyjnych firmy, pracowników oraz ich przedstawicieli, a także komunikowania się w sprawach bhp z zainteresowanymi stronami zewnętrznymi (podmiotami, organami kontrolnymi);

1. dokumenty potrzebne firmie w celu zapewnienia skutecznego planowania, przebiegu
   i nadzorowania jej działań w ramach SZBP (np. zapisy dotyczące zapewnienia środków ludzkich oraz finansowych);
2. zapisy wskazujące inną dokumentację związaną z funkcjonowaniem SZBP, na przykład dotyczącą:

• rozwiązań organizacyjnych w zakresie ciągłego doskonalenia poszczególnych elementów SZBP,
• rozwiązań organizacyjnych zapewniających konsultacje i informowanie, aktywne uczestnictwo oraz współudział pracowników i ich przedstawicieli w zakresie wszystkich aspektów bhp związanych z ich pracą, także planowania, wdrażania, utrzymywania i sprawdzania działań korygujących oraz zapobiegawczych i wszelkich innych na rzecz ciągłego doskonalenia polityki bhp w firmie,
• sposobów planowania i nadzoru realizacji działań ukierunkowanych na osiągnięcie celów ogólnych oraz szczegółowych dotyczących bhp.

Księga bhp będąca opisem SZBP nie musi w swojej treści zawierać wszystkich elementów dokumentujących ten system. Wiele z nich, funkcjonujących wg obowiązujących w firmie procedur, może być załącznikami do niej, które w księdze będą jedynie przywoływane. Na przykład:

• instrukcje bhp,
• protokoły przeglądów warunków pracy,
• karty oceny ryzyka zawodowego dla poszczególnych stanowisk pracy,
• ustalenia powypadkowe z protokołami,
• wykazy wewnętrznych (procedury, zarządzenia, polecenia) i powszechnych aktów prawnych obowiązujących w firmie,
• zakresy obowiązków i odpowiedzialności poszczególnych osób oraz komórek organizacyjnych firmy,
• wykaz prac szczególnie niebezpiecznych i tych, które powinny być wykonywane przez co najmniej 2 osoby,
• dokumentacja przeglądów i remontów maszyn, urządzeń oraz instalacji,
• dokumentacja przekazania do eksploatacji nowych maszyn, urządzeń i technologii,
• dokumentacja pomiarów środowiska pracy,
• wykaz i wyposażenie punktów pierwszej pomocy,
• opis i wykaz systemów alarmowych oraz ostrzegawczych,
• wykaz i wyposażenie punktów ochrony przeciwpożarowej,
• plan ratownictwa.