| Jaką metodę wybrać do obliczania kosztów wypadków w firmie? |
| Do celów obliczania kosztów wypadków warto zastosować metodę opracowaną w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy - Państwowym Instytucie Badawczym. Jest ona korzystna m.in. dlatego że została dostosowana do obowiązujących w Polsce przepisów (np. w zakresie ubezpieczeń społecznych). |
Metoda CIOP -PIB obliczania kosztów wypadków przy pracy uwzględnia jedynie te składniki kosztów, które należą do kosztów kontrolowanych przez przedsiębiorstwo. Takie ujęcie jest celowe ze względu na konieczność stworzenia narzędzi motywujących pracodawców do skutecznego zarządzania bhp i zapobiegania stratom w firmie.
Klasyfikacja następstw wypadków
Na potrzeby metody CIOP - PIB opracowana została klasyfikacja następstw wypadków. Obejmuje ona:
- koszty straconego wskutek wypadku czasu pracy,
- płatności bieżące,
- utracony majątek trwały i obrotowy,
- utratę przychodów,
- uzyskiwany dochód (np. z tytułu odszkodowań).
Rysunek 1. Podstawowe grupy kosztów wypadków ponoszonych przez przedsiębiorstwo (klasyfikacja następstw wypadków)
Stracony czas pracy
Określając czas stracony wskutek wypadku, należy uwzględnić:
- czas stracony przez osobę poszkodowaną zarówno w dniu wypadku, jak i w dniach absencji,
- czas stracony przez inne osoby (np. udzielające poszkodowanemu pierwszej pomocy, towarzyszące mu w drodze do lekarza lub domu, przyglądające się zdarzeniu itp.),
- czas związany z zastępowaniem poszkodowanego,
- czas poświęcony na dochodzenie powypadkowe,
- czas na planowanie i prowadzenie prac badawczo-rozwojowych.
Płatności bieżące
Do płatności bieżących związanych z wypadkami należą między innymi:
- wypłacane dodatkowe wynagrodzenia związane z pracą w nadgodzinach (dla pracowników zastępujących osobę poszkodowaną),
- jednorazowe odszkodowania,
- świadczenia wyrównawcze,
- zasiłki wyrównawcze z tytułu odbywania rehabilitacji zawodowej,
- dodatki wyrównawcze z tytułu przeniesienia do innej pracy.
Uwzględnić tu również należy koszty związane z wynajęciem maszyn, zleceniem produkcji, naprawami wykonanymi poza zakładem oraz koszty transportu poszkodowanego i płatnej pomocy medycznej poza firmą.
Utracony majątek (trwały i obrotowy)
Straty w majątku trwałym i obrotowym to koszty straconych wskutek wypadku surowców, półwyrobów lub wyrobów gotowych oraz straty w wyposażeniu (maszyny, narzędzia, pojazdy, instalacje, odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej).
Utrata przychodów
Natomiast utratę przychodów powodują związane z wypadkiem przy pracy:
- przerwy w produkcji,
- wydajność pracy,
- obniżenie jakości pracy.
Autor:
dr Jan Rzepecki adiunkt w Zakładzie Zarządzania BHP
CIOP - PIB
