Prace wzbronione młodocianym i warunki ich zatrudniania przy niektórych z tych prac

Wykaz prac wzbronionych młodocianym dzieli te prace na:

• wzbronione dla wszystkich młodocianych,
• zabronione tylko dla młodocianych w wieku do 16 lat.

Ponadto różnicuje niektóre prace wzbronione ze względu na płeć, zabraniając dziewczętom wykonywania niektórych prac dozwolonych chłopcom.

Należy pamiętać, że zakaz zatrudniania młodocianych przy wymienionych w wykazie pracach określa jedynie minimalny wymagany poziom ochrony zdrowia młodocianych przed szkodliwym wpływem pracy. Oznacza to, że jeżeli w zakładzie pracy młodociani wykonują objęte zakazem prace, ale w warunkach nieprzekraczających norm opisanych w wykazie, zakład taki zatrudnia młodocianych w warunkach dopuszczonych prawem.

Zakaz zatrudniania młodocianych dotyczy następujących grup prac:

1. związanych z nadmiernym wysiłkiem fizycznym,
2. wymagających stale wymuszonej i niewygodnej pozycji ciała,
3. zagrażających prawidłowemu rozwojowi psychicznemu,
4. wykonywanych w narażeniu na szkodliwe działanie czynników chemicznych,
5. wykonywanych w narażeniu na szkodliwe działanie pyłów,
6. wykonywanych w narażeniu na szkodliwe działanie czynników fizycznych,
7. wykonywanych w narażeniu na szkodliwe działanie czynników biologicznych,
8. stwarzających zagrożenia wypadkowe.

Należy mieć na uwadze, że przepisy zezwalają na zatrudnianie młodocianych w wieku powyżej 16 lat przy niektórych rodzajach prac im wzbronionych, jeżeli jest to uzasadnione potrzebą przygotowania zawodowego.

Są to prace określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie wykazu prac wzbronionych. Wśród nich są także takie, do których wykonywania konieczne jest ukończenie 17 lat (np. prace na wysokości do 10 m, prace przy montażu
i konserwacji linii energetycznych).

Pracodawca musi wtedy zapewnić młodocianemu, aby takie zatrudnienie nie miało charakteru pracy stałej. Powinno ono ograniczać się do zaznajamiania młodocianych z podstawowymi czynnościami, niezbędnymi do prawidłowego wykonywania określonego zawodu.

Przykład

Pracownik młodociany wykonuje daną czynność raz lub 2 razy w celu poznania jej specyfiki bądź sposobu wykonania. Następnie asystuje i pomaga w jej wykonaniu przez dorosłego pracownika oraz obserwuje jej przebieg.

Czas zatrudnienia młodocianych przy takich pracach należy każdorazowo odnotować w dokumentacji praktycznej nauki zawodu, która została określona w rozporządzeniu w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły
i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji.

W celu umożliwienia zapewnienia szczególnej ochrony zdrowia pracownikom młodocianym pracodawca, na podstawie wykazów prac określonych w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym, sporządza wykazy prac wykonywanych w jego firmie:

1. wzbronionych młodocianym,
2. wzbronionych młodocianym, przy których zezwala się na zatrudnianie młodocianych w celu odbycia przygotowania zawodowego.

W ustalaniu tych wykazów uczestniczy lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad młodocianymi w firmie.

Wykaz prac wzbronionych młodocianym i stanowisk pracy, na których są wykonywane te prace, należy zamieścić
w widocznym miejscu, w każdej komórce organizacyjnej firmy, w której są zatrudniani młodociani.