Wprowadzenie SZBP tylko przez specjalistyczną jednostkę?

Jeżeli w firmie funkcjonuje już na przykład system zarządzania jakością lub środowiskiem, należy wykorzystać wiedzę i doświadczenie osób nim kierujących do wprowadzenia SZBP. Z zakładową służbą bhp mogą oni stworzyć zespół zdolny opracować i wdrożyć zintegrowany system zarządzania obejmujący jakość oraz bhp lub środowisko i bhp albo jakość, środowisko oraz bhp.

W firmie, w której nie funkcjonuje żaden z systemów zarządzania, warto utworzyć zespół specjalistów zdolnych do samodzielnego - lub przy pomocą specjalistów zewnętrznych - opracowania i wdrożenia SZBP.

Członkowie zespołu ds. opracowania i wdrożenia SZBP muszą:

• odbyć specjalistyczne szkolenia z zakresu zarządzania bezpieczeństwem pracy,
• doskonale znać specyfikę firmy,
• mieć odpowiednio wysoką pozycję w hierarchii zarządzania firmą (np. pełnić funkcje kierowniczą),
• być przekonani co do słuszności i celowości wprowadzania SZBP.

Szefem zespołu ds. opracowania i wdrożenia SZBP powinien być wysokiej klasy specjalista ds. bhp - pracownik (najlepiej kierownik) służby bhp. Jest tak między innymi dlatego, że pierwszym etapem w okresie organizowania SZBP jest konieczność przeprowadzeniu audytu wstępnego stanu przygotowania organizacji do wdrażania systemu, czyli dokonania:

• identyfikacji obowiązujących krajowych aktów prawnych,
• identyfikacji branżowych i wewnętrznych aktów prawnych,
• identyfikacji występujących zagrożeń, stosowanych środków zapobiegawczych i oceny ryzyka zawodowego,
• analizy statystyk wypadków przy pracy i chorób zawodowych,
• analizy planów poprawy warunków bhp,
• analizy wniosków z kontroli przeprowadzanych przez zewnętrzne i wewnętrzne organy kontroli,

a wszystkie te zagadnienia mieszczą się w zakresie działalności służby bhp. Większość niezbędnych informacji jest w jej posiadaniu. Dlatego właśnie pracownicy służby bhp są najlepiej zorientowani w niedoskonałościach występujących w firmie w zakresie kształtowania bezpiecznych warunków pracy.

Zespół ds. opracowania i wdrożenia SZBP powinien podlegać bezpośrednio kierownikowi organizacji lub osobie z jej najwyższego kierownictwa.

Ważne

Szef zespołu ds. opracowania i wdrożenia SZBP musi mieć prawo korzystania z niezbędnych informacji ze wszystkich komórek organizacyjnych firmy, zaś kierownicy tych komórek muszą udzielać mu i całemu zespołowi informacji oraz potrzebnej pomocy do opracowania i wdrożenia SZBP. Jeżeli SZBP nie będzie traktowany jako działania nadrzędne lub przynajmniej równorzędne w stosunku do innych działań wewnątrz firmy, to w stosunkowo krótkim czasie może się stać jedynie dodatkowym obciążeniem dla całej kadry nadzoru, zamiast zostać stałym elementem zarządzania, powodującym ustawiczne pozytywne zmiany w zakresie bezpieczeństwa pracy w firmie.

SZBP budowany jest dla danej, konkretnej firmy (konkretne wyroby, technologia, park maszynowy, zasoby ludzkie, wymagania prawne, zagrożenia itp.). Dlatego rozwiązania w zakresie SZBP stosowane w innych firmach nigdy nie będą przystawały wprost do realiów w innej firmie! Wprowadzając w firmie SZBP, należy opracować swój własny system zarządzania bhp oparty o indywidualne doświadczenia i spójny z obowiązującymi przepisami w konkretnej działalności firmy. System ten powinien być wzorowany na znanych standardach w zakresie SZBP, które można znaleźć na przykład w ISRS (z ang. International Safety Rating System - Międzynarodowy System Oceny Bezpieczeństwa, czasami tłumaczony również jako Międzynarodowy System Oceny Zarządzania Bezpieczeństwem Pracy) czy Polskich Normach serii 18000.

Podstawowym celem SZBP jest stworzenie w firmie warunków bezpiecznego wykonywania zadań, czyli takich, aby zagrożenia występujące lub mogące wystąpić były ograniczone do możliwie najmniejszych. W tym celu wszystkie zagrożenia (nawet te, które w przeszłości nie spowodowały wypadku czy choroby zawodowej) muszą być zidentyfikowane i ocenione z punktu widzenia możliwych do wystąpienia strat (wypadków i ich ciężkości oraz chorób zawodowych). Im w firmie, na poszczególnych stanowiskach pracy, występuje więcej zagrożeń i im ich ciężkość następstw jest większa, tym szybciej należy zdecydować się na wprowadzenie SZBP. Wprowadzenie SZBP samo w sobie nie jest gwarantem pracy bezwypadkowej, ale daje pewność, że ryzyko zawodowe jest prawidłowo ocenione i są stosowane odpowiednie środki je ograniczające, a podejmowane działania są adekwatne do występujących zagrożeń.