Paleciaki a przepisy BHP – o czym musi pamiętać każdy operator?

Do obsługi ręcznych wózków paletowych (paleciaków) nie są wymagane uprawnienia UDT. Nie oznacza to jednak, że z urządzenia może korzystać każda osoba. Wszystkie osoby odpowiedzialne za transport z użyciem tego typu wózków muszą przejść odpowiednie szkolenie wstępne. Składa się ono z:

• omówienia zasad BHP,

• instruktażu ogólnego,

• instruktażu stanowiskowego.

Pracownicy muszą wiedzieć, jak prawidłowo korzystać z konkretnego modelu paleciaka – informacje te znajdują się w instrukcji obsługi. Szczególnie ważne jest przestrzeganie maksymalnej dopuszczalnej masy ładunku oraz zasad bezpiecznego manewrowania.

Zgodnie z §21 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych, dopuszczalna masa ładunku przemieszczanego na wózku ręcznym po płaskiej, twardej i gładkiej nawierzchni – łącznie z masą wózka – zależy od nachylenia terenu, rodzaju wózka oraz płci pracownika.                                                               

W przypadku mężczyzn na płaskim podłożu masa ta wynosi od 250 do 450 kg, w zależności od typu wózka. Przy większym pochyleniu jest ona zmniejszana o 40%.

Dla kobiet maksymalna masa towaru na płaskim podłożu wynosi od 100 do 180 kg (w zależności od rodzaju urządzenia). Przy pochyleniu zmniejsza się ją o 40%, tak jak w przypadku mężczyzn.                     

Praca z paleciakiem nie wymaga stosowania specjalistycznej odzieży ochronnej innej niż ta, którą stosuje się podczas pozostałych prac w zakładzie produkcyjnym lub magazynie. Warto więc zadbać głównie o to, by pracownicy mieli obuwie robocze, kask i rękawice. Obowiązek zapewnienia pracownikom takiego wyposażenia spoczywa na pracodawcy. Występuje on niezależnie od wielkości zakładu i branży, w której ten działa.

Na bezpieczeństwo transportu w dużej mierze wpływa stan techniczny urządzenia. Z tego powodu paleciaki muszą przechodzić cykliczną konserwację. Codziennie należy sprawdzać szczelność układu hydraulicznego, połączenia spawane ramy, koła, rolki, a także powłoki lakiernicze. Nie można zapominać o regularnej konserwacji urządzenia – smarowaniu elementów ruchomych i wymianie płynu hydraulicznego. Szczegółowe przeglądy techniczne wykonuje się zgodnie z zaleceniami producenta, najczęściej co kilka miesięcy.              

W razie zauważenia jakichkolwiek nieprawidłowości należy niezwłocznie zgłosić wózek paletowy do naprawy. Nie powinno się korzystać z uszkodzonego sprzętu, ponieważ w razie upadku towaru ważącego kilkaset kilogramów może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia pracowników i bezpieczeństwa w zakładzie.

Naruszenie zasad BHP podczas pracy z paleciakiem może prowadzić do poważnych konsekwencji. Najpoważniejszą z nich jest zagrożenie dla zdrowia i życia operatora oraz osób przebywających w pobliżu. Upadek ciężkiego towaru może przyczynić się do powstania urazów i czasowego wyłączenia pracownika z pracy, a także wiązać się z obowiązkiem wypłacenia odszkodowania.

Jeśli podczas kontroli zakładu zostanie stwierdzone nieprzestrzeganie przepisów BHP, konsekwencje poniesie pracodawca. Może on zapłacić wysoki mandat, a w skrajnych przypadkach będzie zmuszony zaprzestać pracy aż do momentu usunięcia niedociągnięć. Taka sytuacja może mieć miejsce np. wtedy, gdy kontrolerzy stwierdzą, że operatorzy nie odbyli wymaganego szkolenia.

Przestrzeganie zasad BHP podczas pracy z paleciakiem to nie tylko obowiązek, lecz przede wszystkim sposób na zwiększenie bezpieczeństwa w miejscu pracy i ochronę przed kosztownymi wypadkami.