Projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest – obowiązek oceny ryzyka zawodowego

Azbest, który przed laty z rozmachem stosowany był między innymi w budownictwie, nie budzi już takiego entuzjazmu. Obecnie produkty zawierające azbest są sukcesywnie usuwane i unieszkodliwiane, co wynika z udokumentowanych negatywnych skutków zdrowotnych.

Aktualnie problematyka związana z wyrobami zawierającymi azbest zawarta jest w kilku aktach normatywnych, przy czym najistotniejsze kwestie dotyczące zasad bezpiecznego usuwania lub zabezpieczania wyrobów zawierających azbest są uregulowane w rozporządzeniach, w tym m.in. w:

• Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. z 2011 r. Nr 8, poz. 31)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. z 2004 r. nr 71, poz. 649),
• Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. z 2011 r. Nr 33, poz. 166).

Jednak głównym aktem prawnym jest ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20, z późn. zm.).

Projektowana ustawa ma określać w szczególności:

• obowiązki użytkującego wyroby zawierające azbest;
• obowiązki w zakresie ochrony osób narażonych na działanie azbestu;
• obowiązki w zakresie usuwania lub zabezpieczania wyrobów zawierających azbest.

W kontekście przyszłej regulacji szczególną uwagę należy zwrócić na obowiązek oceny ryzyka zawodowego. Wykonawca prac – którym może być pracodawca, osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna – powinien sporządzić ocenę ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą, uwzględniając rodzaj i poziom narażenia na działanie azbestu. Obowiązkiem wykonawcy prac ma być ponadto konsultowanie oceny ryzyka zawodowego z osobami narażonymi na działanie azbestu lub ich przedstawicielami.

Zgodnie z projektowanymi przepisami wykonawca prac weryfikuje sporządzoną ocenę ryzyka zawodowego, jeśli zachodzi podejrzenie, że jest niezgodna ze stanem faktycznym lub gdy nastąpiła zmiana narażenia na działanie azbestu mająca wpływ na warunki pracy.

Na podstawie oceny ryzyka zawodowego wykonawca prac zapewnia osobie narażonej na działanie azbestu niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko narażenia na działanie azbestu. Ponadto prowadzi dokumentację oceny ryzyka zawodowego oraz zastosowanych środków profilaktycznych.

Warto pamiętać, że przedstawione zasady wynikają z projektu ustawy i nie są jeszcze obowiązującym prawem. Niebawem projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów.