W jakich warunkach pracują Polacy?

O tym, że bardzo ważne są warunki pracy, jej środowisko wie każdy. Odzwierciedlają się one bowiem nie tyko na naszym zdrowiu (choć w głównej mierze) ale i na warunkach ekonomicznych całego społeczeństwa. Trzeba pokreślić, że z wielu przeprowadzonych badań wynika, iż jakość pracy i poziom zatrudnienia są ze sobą powiązane. Im wyższy jest poziom bezrobocia tym niższa jest jakość zatrudnienia. Wynika to oczywiście z tego, że brak pracy na rynku powoduje, iż ludziom zależy na samym jej znalezieniu, nie są dla nich istotne jej warunki.

Do takiego stanu rzeczy przyczyniają się zarówno sami pracownicy jak i pracodawcy, którzy nie podejmują wysiłku uatrakcyjniania swoich ofert pracy. Oczywiście rolę ogrywa w tej kwestii również świadomość pracowników o ich wartości. Bowiem im większy ich odsetek korzysta ze szkoleń, podnosi swoje kwalifikacje tym większe ma oczekiwania wobec ofert pracy, ich warunków i jakości.

Niestety w tej kwestii, nasz kraj na tle innych państw Europejskich pozostaje w tyle. Mamy bowiem najniższy w Europie wskaźnik zatrudnienia, czyli odsetek osób pracujących i wynosi on niewiele powyżej 50%. Oznacza to, że zaledwie połowa Polaków w wieku 15 lat i więcej to osoby pracujące, a pozostali to bierni zawodowo (np. niepracujący emeryci, studenci) lub bezrobotni.

Średnio w tygodniu Polak przepracowuje 41 godzin, Polka o 4 godziny krócej. Najdłużej bo 41, 7 godziny pracują osoby w wieku 40-44 lata. Taka dane podał GUS opracowując „Wskaźniki jakości pracy”. Wskaźniki te zostały przygotowane zgodnie z międzynarodowymi wytycznymi dotyczącymi pomiaru jakości pracy, które sporządzili eksperci przy Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ. W opracowaniu tym znalazła się również grupa wskaźników obejmujących wartości związane z bezpieczeństwem, zdrowiem pracowników. A zatem, możemy postawić sobie pytanie, w jakich warunkach z punktu wskaźników bezpieczeństwa pracują Polacy?

Jak wynika z badań w warunkach zagrożenia pracuje mniej niż 10% pracowników. Głównie są to mężczyźni, natomiast kobiety stanowią nieco ponad 17% wszystkich pracujących w warunkach zagrożenia.

Hałas to jeden z czynników szkodliwy dla zdrowia. W warunkach zagrożenia tym czynnikiem, w Polsce według danych GUS z 2013 r., pracę wykonywało 3,6% pracowników. Procent ten wskazuje, że praca w warunkach zagrożenia hałasem nie jest powszechnym zagrożeniem.

Innym zagrożeniem występującym na stanowiskach pracy branym pod uwagę podczas określania wskaźnika jakość pracy jest wymuszona pozycja ciała. Jest to czynnik psychofizyczny. Wymuszona pozycja ciała wiąże się bowiem z nadmiernym wysiłkiem, ale może też poważnie wpłynąć na samopoczucie psychiczne pracownika. Jest ona silnie związana z ergonomią stanowiska pracy.  Podczas przeprowadzonych badań niewygodną, nienaturalną pozycję ciała podczas wykonywania pracy (a zatem wymuszoną) zgłosiło ponad 24% pracowników. Wśród kobiet jest to odsetek 22% natomiast wśród mężczyzn 26 %.

Jeszcze innym badanym zagrożeniem, zaliczanym do czynników psychofizycznych, jest praca pod presją czasu lub nadmierne obciążenie ilością pracy. W tym przypadku brano pod uwagę ilość pracy do wykonania w określonym czasie.  I tak 19,5% ogółu badanych określiło, że wykonuje pracę pod presją czasu. Odsetek ten w przypadku kobiet jak i mężczyzn był niemal taki sam – około 19,5 %.

Wśród wskaźników określających jakości pracy znalazły się również wypadki przy pracy. W tym przypadku dane mówiły, że ogółem wypadkom przy pracy uległo 8 na 1000 pracujących, zaś śmiertelnym wypadkom przy pracy uległo 3 na 100 000 pracujących (dane z 2012 r.).

Oprócz wartości odnoszących się do bezpieczeństwa wśród wskaźników jakości pracy wymienionych w opracowaniu GUS znajdziemy jeszcze wskaźniki odnoszące się do wartości związanych z płacą, czasem i systemem pracy, gwarancją zatrudnienia, podnoszeniem kwalifikacji.