Odpowiedzialność za skład apteczki zakładowej

Odpowiedzialność pracodawcy wynika z ciążącego na nim obowiązku ochrony zdrowia i życia pracowników przez zapewnienie im bezpiecznych i higienicznych warunków pracy z uwzględnieniem w szczególności sprawnie funkcjonującej pierwszej pomocy przedlekarskiej.

Obecnie obowiązek zapewnienia przez pracodawcę środków niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, a także wyznaczenia pracowników do udzielania pierwszej pomocy  został określony w Kodeksie pracy.

Działania podejmowane przez pracodawcę w celu zapewnienia pracownikom sprawnie funkcjonującego systemu pierwszej pomocy przedmedycznej powinny być dostosowane do:

• rodzaju i zakresu prowadzonej działalności,
• liczby zatrudnionych pracowników
• liczby innych osób przebywających na terenie zakładu pracy
• rodzaju i poziomu występujących zagrożeń.

Pracodawca powinien zapewnić w szczególności:

• łatwy dostęp do apteczek w poszczególnych wydziałach (oddziałach) zakładu pracy;
• punkty pierwszej pomocy medycznej w wydziałach (oddziałach), w których wykonywane są prace powodujące duże zagrożenia wypadkowe lub wydzielanie się par, gazów albo pyłów szkodliwych dla zdrowia - wyposażone w umywalki z ciepłą i zimną wodą oraz w niezbędny sprzęt i inne środki do udzielania pierwszej pomocy.

Pracodawca powinien również zadbać, aby:

• w punktach pierwszej pomocy i przy apteczkach, w widocznych miejscach, wywieszone były instrukcje o udzielaniu pierwszej pomocy w razie wypadku oraz wykazy pracowników przeszkolonych w udzielaniu pierwszej pomocy,
• obsługa punktów i apteczek na każdej zmianie powierzana była wyznaczonym pracownikom, przeszkolonym w udzielaniu pierwszej pomocy. Liczba tych pracowników,  ich szkolenie   oraz wyposażenie powinny być uzależnione od rodzaju i poziomu występujących zagrożeń .

Należy pamiętać, że pracodawca powinien skonsultować ilość, usytuowanie i wyposażenie punktów pierwszej pomocy i apteczek z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, uwzględniając przy tym rodzaje i nasilenia występujących zagrożeń.

Należy zatem odróżnić władczy (decyzyjny) charakter obowiązków ciążących na pracodawcy od konsultacyjnej (doradczej) opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami. Odpowiedzialność za wyposażenie apteczki, a także zaistniałe w zakładzie zdarzenia mogące mieć wpływ na zdrowie i życie pracowników, również związane z organizacją udzielania w niezbędnym zakresie pomocy przedlekarskiej ponosi pracodawca.

Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie ma wpływu ani:

• konsultowanie kwestii wyposażenia apteczki z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę lekarską nad pracownikami,
• wywieszenie instrukcji o udzielaniu pierwszej pomocy w razie wypadku (nawet wtedy, gdy zawarte są w niej informacje o typowym dawkowaniu leków i preparatów),
• zapewnienie obsługi apteczek przez pracowników przeszkolonych w udzielaniu pierwszej pomocy przedlekarskiej.

Zajęcie jednoznacznego stanowiska w kwestii możliwości dochodzenia odszkodowania w związku z zatruciem przeterminowanym lekiem znajdującym się na wyposażeniu apteczki nie jest możliwe bez szczegółowej informacji o okolicznościach zdarzenia. Badając okoliczności zdarzenia należy brać pod uwagę fakt, że zasoby apteczki powinny być wykorzystywane w celach udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej, a nie prowadzenia leczenia. Należy też pamiętać, że w zasobach apteczki nie powinny znajdować się leki stosowane pod kontrolą lekarza.