Elektroniczne orzeczenia lekarskie po badaniach profilaktycznych – co musi wiedzieć pracodawca? 

Zatrudnienie na podstawie stosunku pracy wiąże się z koniecznością wcześniejszej weryfikacji stanu zdrowia osoby przyjmowanej do pracy. Nie ma bowiem pewności, czy osoba ta ma właściwy stan zdrowia umożliwiający wykonywanie przyszłej pracy w warunkach opisanych w skierowaniu na badanie profilaktyczne.

Dopiero uzyskanie orzeczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy jest formalną podstawą zatrudnienia, zapewnienia wstępnego szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, a następnie dopuszczenia do pracy. 

Nie. Pracodawca nie powinien dopuścić pracownika do pracy, dopóki nie ma oficjalnej pewności, że zostało wydane orzeczenie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy. 

Warto zwrócić uwagę, że badania profilaktyczne pracowników nie mogą być realizowane w pierwszej z brzegu placówce medycznej. Przepisy ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy wyraźnie wskazują, że badania wstępne, okresowe i kontrolne pracowników oraz inne świadczenia zdrowotne są wykonywane na podstawie pisemnej umowy.

Tym samym, mimo że przepisy nie regulują tego bezpośrednio, jeżeli osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna zamierzają zatrudniać na podstawie stosunku pracy, bezpiecznym rozwiązaniem jest wcześniejsze zawarcie umowy z podstawową jednostką służby medycyny pracy. Pozwala to kierować osoby przyjmowane do pracy na wymagane badania. 

Badania profilaktyczne są realizowane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.

Przywołane rozporządzenie zostało ostatnio istotnie zmienione rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2026 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników.

Rozporządzenie zmieniające wprowadziło w szczególności docelowe rozwiązanie, jakim jest wydawanie orzeczeń lekarskich w formie elektronicznej. Orzeczenia lekarskie w postaci papierowej będą wydawane w przypadku braku dostępu do systemu teleinformatycznego.

W praktyce może pojawić się wątpliwość dotycząca przekazywania orzeczeń pracodawcom. Można przyjąć, że osoba badana automatycznie ma wiedzę, czy zostały stwierdzone przeciwwskazania do pracy, czy też nie. Nie oznacza to jednak, że pracodawca może pominąć formalny tryb uzyskania informacji o orzeczeniu.

Należy zwrócić uwagę na art. 12 ustawy o służbie medycyny pracy. Wynika z niego, że umowa między podstawową jednostką służby medycyny pracy a pracodawcą powinna określać w szczególności warunki i sposób udzielania świadczeń zdrowotnych, w tym:

• sposób rejestracji osób objętych umową,
• organizację udzielania świadczeń,
• tryb przekazywania zaświadczeń lekarskich o zdolności do pracy.

Ponadto rozporządzenie zmieniające zawiera regulację, zgodnie z którą podstawowa jednostka służby medycyny pracy, w której lekarz przeprowadził badanie profilaktyczne, przekazuje orzeczenie lekarskie pracodawcy w terminie i w sposób określonych w umowie zawartej z tą jednostką. 

Orzeczenie lekarskie przekazuje pracodawcy podstawowa jednostka służby medycyny pracy, w której lekarz przeprowadził badanie profilaktyczne, w terminie i w sposób określonych w umowie. 

Uwzględniając powyższe, właściwym rozwiązaniem jest zweryfikowanie dotychczasowych umów między pracodawcami a placówkami medycznymi. Celem jest dostosowanie ich treści do nowej formuły wystawiania orzeczeń lekarskich osób kierowanych na profilaktyczne badania lekarskie.

Należy pamiętać, że tak długo, jak pracodawca nie ma oficjalnej pewności, że zostało wydane orzeczenie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy, tak długo nie może dopuścić pracownika do pracy.

Tak. Zmiana przepisów wprowadza docelowe rozwiązanie, jakim jest wydawanie orzeczeń lekarskich w formie elektronicznej.

Papierowe orzeczenie lekarskie będzie wydawane w przypadku braku dostępu do systemu teleinformatycznego.

Pracodawca powinien zweryfikować dotychczasową umowę i sprawdzić, czy określa ona termin oraz sposób przekazywania orzeczeń lekarskich.

Tryb przekazywania orzeczeń jest ważny, ponieważ pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez oficjalnej pewności, że wydano orzeczenie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy.

Elektroniczne orzeczenia lekarskie po badaniach profilaktycznych oznaczają zmianę, do której pracodawcy, HR i służba BHP powinni przygotować się organizacyjnie. Najważniejsze jest sprawdzenie umowy z podstawową jednostką służby medycyny pracy oraz ustalenie jasnego trybu przekazywania orzeczeń lekarskich.

Pracodawca powinien mieć oficjalną pewność, że wydano orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy. Dopiero wtedy może zatrudnić pracownika, zapewnić mu wstępne szkolenie BHP i dopuścić go do pracy. 

Wersja audio została wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.