Rozporządzenie BHP – nadtlenki organiczne 2025: co się zmienia od 5 grudnia 2025

Rozporządzenie wprowadza szereg szczegółowych wymagań w zakresie organizacji procesów, infrastruktury, oceny ryzyka oraz dokumentowania działań w obszarze BHP. Pracodawcy, służba BHP i kadra kierownicza powinni niezwłocznie zweryfikować gotowość zakładów do stosowania nowych zasad — w tym warunki przechowywania, wyposażenie pomieszczeń, sposoby oznakowania, systemy komunikacji i środki ochrony indywidualnej.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z 9 maja 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 731) w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji, stosowaniu, magazynowaniu i transporcie wewnątrzzakładowym nadtlenków organicznych wchodzi w życie 5 grudnia 2025 r. Zastępuje ono obowiązujące od 1995 r. przepisy, które nie były dostosowane do aktualnych realiów technicznych i organizacyjnych.

Dotyczy zakładów, które:

• produkują nadtlenki organiczne typu A–F,

• stosują nadtlenki organiczne jako surowiec w procesach technologicznych,

• magazynują nadtlenki organiczne,

• dokonują transportu wewnątrzzakładowego tych substancji.

Rozporządzenie aktualizuje wymagania we wszystkich kluczowych etapach obrotu nadtlenkami organicznymi: od produkcji, przez zastosowanie w procesach, po magazynowanie i transport wewnątrzzakładowy. Ujednolicone są zasady klasyfikacji i nadzoru operacyjnego, a wymogi BHP dostosowano do obecnego stanu wiedzy technicznej.

W praktyce największe różnice odczują działy utrzymania ruchu i logistyki: magazyny (zarówno izolowane, oddzielone, jak i podręczne) muszą spełnić podwyższone standardy w zakresie wentylacji, odporności ogniowej, kontroli temperatury oraz procedur awaryjnych. Transport wewnętrzny powinien uwzględniać typ nadtlenków (A–F) i wynikającą z niego temperaturę kontrolną oraz dopuszczalne ilości jednorazowego przewozu. Szczegóły wdrożeniowe opisujemy poniżej przy obowiązkach pracodawcy i służb BHP.

Po stronie pracodawcy leżą trzy filary wdrożenia: ocena ryzyka, dostosowanie techniczne i ład organizacyjny.
Po pierwsze, konieczna jest aktualizacja oceny ryzyka pożarowo-wybuchowego z uwzględnieniem typów nadtlenków (A–F), ich temperatur kontrolnych, ilości maksymalnych i scenariuszy awaryjnych. Ocena powinna powstać we współpracy służb BHP z osobą posiadającą kwalifikacje w ochronie przeciwpożarowej.

Po drugie, dział techniczny weryfikuje infrastrukturę: wentylację, zabezpieczenia elektryczne i przeciwwybuchowe, monitoring temperatury, a także parametry pomieszczeń, w których odbywa się magazynowanie i przygotowanie do procesu.

Po trzecie, organizacja pracy wymaga ujednolicenia: obowiązuje czytelne oznakowanie (zgodne z PN-EN ISO 7010), zakaz palenia i otwartego ognia w strefach, aktualne instrukcje stanowiskowe oraz pisemne polecenia pracy przy czynnościach szczególnie niebezpiecznych. Te elementy muszą być spójne z wynikami oceny ryzyka i przeglądane przy każdej istotnej zmianie procesu lub co najmniej raz na dwa lata.

Magazyny nadtlenków organicznych muszą zapewniać stabilne warunki przechowywania i ograniczać ryzyko pożaru oraz rozkładu termicznego. W praktyce oznacza to stałą kontrolę temperatury (z alarmami i procedurami reakcji), skuteczną wentylację oraz materiałowo-konstrukcyjne rozdzielenie od innych stref zagrożenia. Pomieszczenia i wyposażenie powinny być dobrane tak, aby minimalizować źródła zapłonu:

• instalacje elektryczne o odpowiednim stopniu ochrony,

• zabezpieczenia przeciwwybuchowe w strefach zagrożonych,

• rozwiązania ograniczające ładunki elektrostatyczne.

Wymagane jest również czytelne oznakowanie stref i opakowań, zgodne z przyjętymi normami znaków bezpieczeństwa, a także utrzymywanie wyposażenia awaryjnego w gotowości — od natrysków i punktów do płukania oczu, po sorbenty i pojemniki do bezpiecznego zbierania odpadów. Kluczowa jest spójność między kartami charakterystyki (SDS), oceną ryzyka a procedurami magazynowymi. Jeżeli w zakładzie funkcjonują różne typy magazynów (izolowane, oddzielone, podręczne), warunki techniczne i organizacyjne muszą być dostosowane do charakteru każdego z nich oraz do typu nadtlenków (A–F), w tym do dopuszczalnych ilości i temperatur kontrolnych.

Wymagania techniczne:

• klasyfikacja magazynów,

• kontrola TSR i czujniki alarmowe,

• ochrona instalacji elektrycznej i statycznej,

• natryski ratunkowe.

Wymagania organizacyjne:

• oznakowanie zgodne z PN-EN ISO 7010,

• zakaz palenia i ognia,

• aktualne instrukcje,

• pisemne polecenia pracy.

Przygotowanie warto zacząć od przeglądu procesów i aktualizacji oceny ryzyka z uwzględnieniem typów nadtlenków, temperatur kontrolnych oraz scenariuszy awaryjnych. Na tym etapie potwierdzasz klasyfikację substancji i weryfikujesz, czy dopuszczalne ilości oraz strefy są właściwie wyznaczone. Wyniki oceny powinny od razu „przekładać się” na wymagania techniczne i organizacyjne.

Następnie dział techniczny sprawdza infrastrukturę: skuteczność wentylacji, odpowiedniość instalacji elektrycznych i zabezpieczeń przeciwwybuchowych, systemy monitoringu temperatury oraz wyposażenie stanowisk. Równolegle porządkujesz oznakowanie zgodnie z obowiązującymi piktogramami bezpieczeństwa i aktualizujesz instrukcje stanowiskowe oraz procedury, tak aby były spójne z realną praktyką na wydziale i w magazynach.

Na koniec zaplanuj szkolenia, ćwiczenia scenariuszowe i cykl przeglądów (co najmniej co dwa lata lub po każdej istotnej zmianie procesu). Dobrą praktyką jest przetestowanie reakcji na przekroczenie temperatury kontrolnej — od alarmu po działania korygujące i raportowanie incydentu. Taki przegląd „na sucho” ujawnia luki, zanim pojawi się rzeczywiste zdarzenie.

Poniższy układ pomaga zebrać kluczowe dane operacyjne. Wpisz wartości z kart charakterystyki i wewnętrznych instrukcji:

Nie. Dotyczy zakładów produkujących, stosujących, magazynujących lub transportujących nadtlenki typu A–F.

Tak. Ocena ryzyka pożarowo-wybuchowego jest obowiązkowa.

Odpowiedzialność organizacyjno-prawna i kontrola PIP.

Tak. Prace muszą być prowadzone na podstawie pisemnych instrukcji i poleceń.

Co najmniej raz na dwa lata lub po zmianach w zakładzie.