Poprawią się warunki pracy marynarzy

Zgodnie z konwencją o pracy na morzu (MLC), która weszła w życie 20 sierpnia 2013 r., Polska „jako państwo bandery”, czyli państwo pochodzenia marynarza zobowiązuje się do inspekcji i monitorowania usług pośrednictwa pracy marynarzy, a jako „państwo portu” – do przeprowadzania inspekcji warunków pracy i życia marynarzy na statkach innych bander zawijających do polskich portów.

Nowe przepisy dotyczą statków przeznaczonych lub używanych do prowadzenia działalności gospodarczej zaś statki rybołówstwa morskiego będą im podlegać tylko w pewnym zakresie. Nowe prawo nie będzie obejmować jednostek pływających Marynarki Wojennej, Straży Granicznej, Policji oraz statków żeglugi śródlądowej.

Według projektowanych przepisów na statku będą mogły pracować osoby, które ukończyły 18 lat. Możliwe będzie zatrudnienie również osoby powyżej 16 lat, np. ucznia szkoły morskiej w celu zdobycia praktyki w zawodzie, zgodnie z programem nauczania szkoły.

W kwestii umów o pracę marynarzy będą one – jak dotychczas – zawierane na:

• czas nieokreślony – stałe,
• na czas określony – kilkumiesięczne kontrakty
• oraz na czas podróży morskiej.

Warunkiem zatrudnienia na statku będzie posiadanie:

• odpowiednich kwalifikacji zawodowych i przeszkolenia,
• ważnego świadectwa zdrowia oraz
• ważnej książeczki żeglarskiej.

Natomiast dobowy wymiar czasu pracy marynarza na statku będzie mógł wynosić maksymalnie 14 godzin w każdym okresie 24-godzinnym oraz 72 godziny w okresie siedmiodniowym. Osoba młodociana będzie mogła pracować nie dłużej niż 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo.

Obowiązkiem Armatora będzie zapewnienie m.in.:

• pomieszczeń mieszkalnych i higieniczno-sanitarnych, mesy spełniających warunki określone w Konwencji MLC (wymagania te dotyczą: powierzchni, oświetlenia, czystość powietrza, dopuszczalnego hałasu i drgań) oraz
• bezpłatnego wyżywienia odpowiedniej jakości, a także wody pitnej.

Projektowane przepisy wprowadzają również rozwiązania dotyczące zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych w okresie, gdy marynarze nie będą związani stosunkiem pracy.

Projektowane przepisy przewidują możliwość wniesienia przez marynarza skargi na warunki pracy i życia na statku. Marynarz będzie mógł wnieść skargę na warunki pracy i życia do bezpośredniego przełożonego, kapitana statku lub inspektora Inspekcji Państwa Bandery albo Inspekcji Państwa Portu. W przypadku wniesienia skargi obowiązywała będzie zasada poufności oraz zasada niekarania marynarza w związku ze złożeniem przez niego skargi.

Projekt przewiduje jeszcze jedną istotną zmianę, już nie dotyczącą co prawda poprawy warunków pracy i bhp ale odgrywającą istotną rolę społeczną i gospodarczą. Mianowicie projektowane przepisy przewidują zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w postaci zwolnienia marynarzy od podatku dochodowego. Takim zwolnieniem mogliby zostać objęci marynarze zatrudnieni na statkach morskich o polskiej przynależności, pływających w żegludze międzynarodowej, po przepracowaniu na nich poza terytorium Polski więcej niż 183 dni w roku podatkowym.

Obecnie projekt ustawy o pracy na morzu przedstawiony przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju trafi do Komisji Infrastruktury gdzie będą kontynuowane prace nad projektem – komisja ma czas do 8 września na przedstawienie sprawozdania.