Działania prewencyjne PIP to również kontrole

Podczas prezentacji działań prewencji PIP Główny Inspektor Pracy w dużej mierze zwrócił uwagę na mikro i małe przedsiębiorstwa, które są głównym adresatem owych działań. Jak podkreślał Roman Giedrojć – „w mikro i małych zakładach prawa pracownicze łamane są najczęściej, nie działają w nich bowiem związki zawodowe, a sami pracownicy nie upominają się o swoje prawa w obawie o utratę pracy. Z analizy danych PIP wynika, że ujawniane nieprawidłowości w przestrzeganiu przepisów bhp wynikają nie tyle w braków finansowych, ale z braku nadzoru, wiedzy oraz niedostatecznej znajomości zagadnień, bądź wręcz z lekceważenia występujących w zakładzie zagrożeń.” – podkreślał szef PIP.  

PIP w 2015 r. przeprowadził ogółem 88,3 tys. kontroli z tego 57,1% w zakładach mikro, 26,1% w małych zakładach. Łącznie w zakładach mikro i małych przedsiębiorstwach ujawniono 75,576 wykroczeń, tj. 87% wykroczeń ujawnionych podczas wszystkich kontroli przeprowadzonych w 2015 r. Mikro i małych przedsiębiorstw dotyczyło:

• 80% wszystkich nałożonych przez inspektorów pracy mandatów,
• 89% wniosków do sądu,
• 87% zasądzonych środków odziaływania wychowawczego,
• 89% decyzji wstrzymania prac,
• 89% skierowań pracowników do innej pracy oraz
• 84% nakazów wypłacenia świadczeń pracowniczych i
• 50% decyzji zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej.

PIP wprowadza na coraz większą skalę poza kontrolne formy działań. Działania te są ukierunkowane w różnych wymiarze i na różny sposób, jednak głównym ich celem jest dotarcie do jak największej liczby odbiorców – pracodawców.

Roman Giedrojć w swoim wystąpieniu przed ROP zauważył że - „Pomimo iż informowanie, przekazywanie wiedzy, przekonywanie, tłumaczenie przez inspektora pracy podczas wizyty w zakładzie nie mają takiej samej mocy sprawczej jak kontrola skutek przekonywania bywa często znacznie trwalszy niż efekty przymusu.” Jego zdaniem perswazja, informacja, edukacja i będąca ich wynikiem współpraca może być bardziej skuteczna zwłaszcza w dłuższych okresach czasu pracy.

Wśród programów prewencyjnych prowadzonych przez PIP w ciągu 4 lat skierowane były do pracodawców prowadzących mikro i małe przedsiębiorstwa programy :

• „Zdobądź dyplom PIP – program dla mikro przedsiębiorców (do 9 pracowników )
• „Zarządzenie bezpieczeństwem pracy”
• „Prewencja wypadkowa” – dla małych przedsiębiorstw
• program dla zakładów budowlanych - „Budowa. STOP wypadkom!”

Oraz programy dla wszystkich pracodawców bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników np. programy bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy czy przeciwdziałanie negatywnym skutkom stresu oraz innym czynnikom psychospołecznym.

W trakcie realizacji programów prewencyjnych pracodawcy w procesie naprawczym najczęściej przeprowadzili:

• aktualizację oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy,
• dodatkowe szkolenia pracowników,

zwiększyli nadzór nad bezpieczeństwem i higieną pracy oraz prowadzili przeglądy ochron indywidualnych, analizowali prawidłowe rozmieszczenie stanowisk pracy, poprawili oświetlenie stanowisk pracy.

Prewencji zagrożeń służą również ukierunkowane kontrole PIP, które mają na celu ociągnięcie trwałej poprawy warunków pracy oraz stanu bhp w zakładach pracy. Roman Giedrojć w swoim wystąpieniu w temacie prewencyjnych kontroli wskazał na program ”Pierwsza kontrola”, który ruszył w marcu br. i obejmował zakłady dotychczas niekontrolowane.

Program zakłada, że pierwsza kontrola ma na celu wskazanie pracodawcy nieprawidłowości w jego zakładzie oraz analizę tych nieprawidłowości. Wizyta inspektora PIP wiąże się z zastosowaniem środków prawnych jednak postępowanie wykroczeniowe podejmowane jest wyłącznie w sytuacji najpoważniejszych rażących naruszeń bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia pracowników ciężkiego lub śmiertelnego lub zbiorowego wypadku przy pracy, a także nielegalnego zatrudnienia i niewypłacania należnego wynagrodzenia.

Szef PIP zapowiedział, że jeżeli będzie możliwość wprowadzenia zmian w ustawie o PIP będzie wnioskować, aby tam gdzie to możliwe pierwsza kontrola niemalże we wszystkich możliwych sytuacjach była kontrolą instruktażową.

Pierwszą kontrolą do 9 sierpnia br. zostało objętych ponad 5 tys. mikro, małych i średnich zakładów pracy. Niestety u większości skontrolowanych pracodawców wykryto nieprawidłowości w zakresie:

• szkoleń bhp,
• oceny ryzyka zawodowego,
• braku wstępnych badań lekarskich.

W skontrolowanych podmiotach udzielono łącznie ponad 16 tys. porad technicznych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Jednocześnie inspektorzy pouczali i dawali czas na poprawę warunków pracy do wymagań bhp.

Główny Inspektor Pracy zadeklarował, że PIP daje rękojmię pracodawcy utrzymania zadowalającego stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach pracy uczestniczących w programach prewencyjnych.

„Poprawę warunków pracy widać w rekontrach – mówił - wypadaj one dużo lepiej u tych pracodawców, którzy biorą udział w programach.” 

Źródło: http://www.sejm.gov.pl/