Niedzielne kontrole w handlu naruszają czas pracy inspektorów PIP

Jak się okazuje wprowadzenie w życie przepisów o zakazie handlu w niedziele jest nie tylko problemem dla placówek handlowych, również sami Inspektorzy PIP widzą problem z kwestią pracy w niedziele. Lecz tym razem chodzi o pracę ich samych, czyli o niedzielne kontrole w placówkach handlowych.

W piśmie kierowanym do Głównego Inspektora Pracy Związek Zawodowy Pracowników Państwowej Inspekcji Pracy (dalej: ZZPPIP) zarzuca, że kontrole prowadzone w niedziele naruszają przepisy dotyczące czasu pracy inspektorów PIP.

-„„Wyznaczanie” systematycznej i regularnej pracy poszczególnym inspektorom pracy w jedną lub dwie niedziele w każdym miesiącu będzie niestety stanowić naruszenie przepisów o czasie pracy tj. art. 58 ust. 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy.” – czytamy w piśmie ZZPPIP z 3 marca br.

Przedstawiciele inspektorów pracy nie podważają zasadności samych wprowadzonych w życie przepisów o zakazie handlu w niedziele. Nie podważają również potrzeby kontroli przez PIP przestrzegania przepisów ustawy z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni. Jednak zdaniem ZZPPIP kontrole te powinny być prowadzone w ramach rozkładowego czasu pracy inspektorów pracy, np. w trybie rozpatrywania skarg pracowniczych i związkowych w tym zakresie.

Swoje stanowisko ZZPPIP opiera na interpretacji przepisu art. 58 ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, mówiącym, że jeżeli wymagają tego potrzeby urzędu, pracownik Państwowej Inspekcji Pracy może być zatrudniony poza normalnymi godzinami pracy, a w wyjątkowych przypadkach także w nocy oraz w niedziele i święta.

Tak, więc pracownik PIP może być zatrudniony poza godzinami pracy wynikającymi z rozkładu czasu pracy w dwóch przypadkach:

• „potrzeb urzędu”,

• „wyjątkowych przypadkach”.

Natomiast kontrole, nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów dotyczących czasu pracy należą do głównych i stałych zadań PIP. Nie da się nie zgodzić, że ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele i święta jest aktem prawnym, który należy zaliczać w pewnym zakresie, do dziedziny prawa pracy. Ponadto z góry określone jest, w które niedziele obowiązuje zakaz handlu (więc z góry wiadomo kiedy należy prowadzić czynności kontrole). Dlatego też zdaniem ZZPPIP bezpodstawnym jest przyjęcie, że kontrola przestrzegania przepisów ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta, jest „przypadkiem wyjątkowym”. Trzeba przyznać, że jest to racjonalne uzasadnienie.

Na powyższej podstawie ZZPPIP uważa, że „wydawanie – inspektorom pracy (dopisek red.), w przedmiotowym zakresie polecenia pracy w niedziele i święta pozbawione jest podstawy prawnej i stanowi naruszenie przepisów o czasie pracy tj. art. 58 ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.”

Zatem powstaje tu paradoks, organ który ma czuwać nad przestrzeganiem prawa pracy, w tym czasu pracy, sam zarzuca swoim przełożonym naruszenie tych przepisów. Ponadto w swoim piśmie ZZPPIP powołuje się na uzasadnienie projektu Ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele – przytaczając argumenty za ustanowieniem niedzieli jako dnia wolnego od pracy.

Problemu w tej kwestii nie dostrzega jednak Główny Inspektorat Pracy (dalej: GIP). Dziennik Gazeta Prawna zwróciła się do Głównego Inspektoratu Pracy z prośba o zajęcie stanowiska wobec pisma ZZPPIP. W udzielonej DGP odpowiedzi, jak czytamy na łamach dziennika, „GIP uznał, że „zgodnie z obwiązującymi w PIP przepisami regulującymi czas pracy osób wykonujących i nadzorujących czynności kontrolne, praca w niedzielę jest dopuszczalna, zatem jej wykonywanie w związku z wejściem w życie ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni jest zgodne z ustawą o PIP””.     ¹

Mimo różnicy zdań między GIP a ZZPPIP w tej kwestii z całą pewnością kontrole placówek handlowych w zawiązku z przestrzeganiem przepisów ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta będą prowadzone nadal.

     1 Dziennik Gazeta Prawna z 13.03.2018 r. wydanie elektroniczne.