Praca na drabinie powyżej 1 metra – czy to praca na wysokości?

Zgodnie z § 105 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, praca wykonywana powyżej 1 m nad podłożem to praca na wysokości. Wyjątki określone w § 105 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP obejmują miejsca osłonięte balustradą o wysokości co najmniej 1,5 m, pełnymi ścianami lub ścianami z oszklonymi oknami – co w wielu biurach czy archiwach nie ma zastosowania.

Dlatego nawet praca na mobilnej drabinie podestowej w archiwum – mimo obecności barierek – kwalifikuje się jako praca na wysokości, jeśli ich wysokość i konstrukcja nie spełniają kryteriów ochrony przed upadkiem.

Kwestia asekuracji reguluje art. 225 Kodeksu pracy. Wskazuje on, że każda szczególnie niebezpieczna praca powinna być wykonywana w zespole co najmniej dwóch osób – dla wzajemnej asekuracji. Dotyczy to również takich zadań jak znoszenie segregatorów z wysokiej półki, kiedy jedna ręka pracownika jest zajęta.

To nie tylko kwestia ostrożności – ale obowiązek wynikający z przepisów. Brak asekuracji może zostać uznany za niedopełnienie obowiązków BHP przez pracodawcę.

W świetle § 80–81 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650), pracodawca musi:

• zidentyfikować prace szczególnie niebezpieczne w zakładzie pracy,
• opracować i wdrożyć odpowiednie instrukcje stanowiskowe BHP,
• określić zasady asekuracji, zabezpieczeń oraz nadzoru bezpośredniego,
• zadbać o szkolenia BHP i badania lekarskie dla pracowników wykonujących takie prace.

Obowiązki te obejmują również sytuacje, które na pierwszy rzut oka nie wyglądają na niebezpieczne – jak praca na drabinie w biurze lub magazynie.

W sprawie VIII Pa 136/21 sąd orzekł, że niewłaściwe użycie drabiny oraz brak asekuracji stanowiły przyczyny wypadku. Poszkodowany zszedł po drabinie z ładunkiem, mając jedną rękę zajętą, bez wsparcia drugiej osoby – co zakończyło się urazem. Sąd podkreślił, że nawet przeciętne doświadczenie życiowe wskazuje na ryzyko takiego działania.

To przykład, że praktyka asekuracyjna nie jest nadgorliwością, lecz wymogiem prawnym i zdroworozsądkowym.