Poznaj źródła zagrożeń najczęściej występujące w gospodarstwach rolnych

Rolnictwo jest niebezpieczną branżą. Osoby pracujące w gospodarstwie rolnym mają kontakt z niebezpiecznymi maszynami, pojazdami, chemikaliami, zwierzętami domowymi, wykonują prace na wysokości, w przestrzeni zamkniętej. Osoby te narażone są na działanie skrajnych warunków pogodowych, jak również hałas i zapylenie w miejscu pracy. Ryzyko i zagrożenia obejmują nie tylko osoby zatrudnione w gospodarstwie rolnym ale również członków rodziny pracujących w gospodarstwie oraz dzieci przebywających w gospodarstwie lub odwiedzających gospodarstwo.

Aby zapewnić bezpieczeństwo pracy w gospodarstwie rodnym musimy wiedzieć gdzie szukać zagrożeń. Najważniejszymi obszarami w zakresie BHP w rolnictwie, w których występują  zagrożenia dla zdrowia i życia pracowników i innych osób wykonujących prace rolnicze są: 

• Pojazdy rolnicze. Najczęstsze przyczyny poważnych i śmiertelnych urazów w rolnictwie obejmują pojazdy rolnicze. Dotyczą one pojazdów w trakcie ruchu oraz przewracania się pojazdów. W takcie oceny zagrożeń należy uwzględnić bezpieczeństwo:

a)    podczas postoju pojazdu,

b)    podczas pojazdy,

c)    samego kierowcy i ewentualnych pasażerów,

d)    otoczenia.

• Maszyny, bezpieczne użytkowanie. Wszystkie maszyny i urządzenia muszą być odpowiednie do wykonywanego zadania, odpowiednio konserwowane, z zabezpieczonymi ruchomymi elementami. Wszyscy użytkownicy powinni przejść odpowiednie szkolenie oraz posiadać informacje o sprzęcie. Wiele poważnych wypadków w gospodarstwach związanych z maszynami występuje podczas konserwacji.

• Praca na wysokość. Należy wiedzieć, jak zapobiegać upadkom podczas pracy na dachach, drabinach, pojazdach, stosach balotów oraz jakiego sprzętu nie powinno się używać w celu wejścia na wyższy poziom (wózki widłowe lub palety).
• Zwierzęta. Należy zapoznać się z zasadami dotyczącymi bezpiecznego obchodzenia się z bydłem i innymi zwierzętami gospodarskimi.
• Elektryczność. Każdego roku ludzie giną lub zostają ciężko ranieni prądem w gospodarstwach rolnych. Wielu z nich na skutek źle utrzymywanych instalacji elektrycznych, kabli, sprzętu lub niewłaściwie wykonywanych prac konserwacyjnych ponosi liczne obrażenia. Dlatego ważne jest właściwe zabezpieczenie, urządzeń n elektrycznych oraz przewodów.   
• Praca w przestrzeni zamkniętej. Należy opracować procedury odnośnie prac w silosach i innych ograniczonych przestrzeniach.
• Roboty budowlane. W wielu gospodarstwach rolnych prowadzone są prace budowlane, w tym demontaż i budowa budynków (które mogą zawierać azbest), prowadzone są wykopy i inne drobne prace w tym kierunku. Dlatego konieczne jest przestrzeganie przepisów prawa budowlanego oraz zasad bezpiecznego wykonywania robót budowlanych.
• Substancje chemiczne. W przypadku pracy z substancjami chemicznymi należy dokładnie zapoznać się z Kartami Charakterystyki Substancji Chemicznej oraz stosować się do zamieszczonych tam informacji, m.in. odnośnie: zagrożeń, środków ochrony indywidualnej, magazynowania, pierwszej pomocy.

Zwróćmy również uwagę na kwestie problemów zdrowotnych spowodowanych niewłaściwymi warunkami w pracy w gospodarstwie rolnym. Niestety najczęściej problemy ze zdrowiem pojawiają się dopiero w późniejszym okresie życia rolników. W większości przypadków rozwijają się niezauważalnie i prowadzą do nieodwracalnych zmian w organizmie, a nawet do przedwczesnej śmierci. Należy być więc świadomym zagrożeń zdrowotnych związanych z pracą, a także objawów rozwijającej się choroby.

Oto kilka wskazówek dotyczących szeregu ważnych czynników, które mogą prowadzić do komplikacji ze zdrowiem:

• Ręczne prace transportowe. Jeśli nie można uniknąć ręcznych prac transportowych, należy dokładnie ocenić ryzyko i dostarczyć informacje o dopuszczalnych normach przenoszonych ciężarów oraz bezpiecznych technikach przenoszenia ładunku.
• Choroby układu oddechowego. Należy zastosować środki zapobiegawcze, które pozwolą na zmniejszenie narażenie pracowników na substancje, które powodują trudności w oddychaniu, astmę lub inne choroby układu oddechowego.
• Choroby odzwierzęce. Wszystkie zwierzęta gospodarskie naturalnie posiadają wiele chorób, z których niektóre mogą przenosić się na ludzi. Choroba te są znane jako choroby odzwierzęce.
• Substancje chemiczne. Rolnicy stosują wiele substancji chemicznych i niebezpiecznych w związku z czym należy opracować odpowiednie kroki w celu wyeliminowania i kontrolowania narażenia na substancje stwarzające zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego.
• Pestycydy. W przypadku stosowania w gospodarstwie rolnym pestycydów należy opracować procedury odnośnie bezpiecznego ich używania, przechowywania i transportowania.
• Leki weterynaryjne. Leki weterynaryjne mogą zawierać niebezpieczne substancje.
• Hałas. Należy wyeliminować zagrożenie, zmniejszyć natężenie hałasu, a w miejscach gdzie hałas nie może zostać zredukowany należy stosować środki ochrony indywidualnej.