Poleć znajomemu

Ograniczenie zadań służby bhp w czasie epidemii

Koronawirus stanowi zagrożenie dla każdego. Jednak z racji wykonywanych obowiązków, osoby zatrudnione w komórkach bhp są zagrożone w sposób szczególny. Czy istnieje zatem możliwość ograniczenia zadań pracowników służby bhp w czasie epidemii tak, aby zredukować ich narażenie związane z COVID-19?

Zatrudnienie przekraczające 100 pracowników rodzi na pracodawcy obowiązek utworzenia służby bhp, która pełni funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Szczegółowy zakres obowiązków – a ściślej mówiąc zadań i uprawnień pracowników służby bhp nie może być przez pracodawcę kształtowany w sposób dowolny – wynika bowiem z przepisów rozporządzenia w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy.

Szeroki zakres działań kontrolnych służby bhp oznacza kontakt z wieloma pracownikami.

Do zakresu działania służby bhp należy w szczególności przeprowadzanie kontroli warunków pracy oraz przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, ze szczególnym uwzględnieniem stanowisk pracy, na których są zatrudnione kobiety w ciąży lub karmiące dziecko piersią, młodociani, niepełnosprawni, pracownicy wykonujący pracę zmianową, w tym pracujący w nocy, oraz osoby fizyczne wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę. Służba bhp jest również zobowiązana do bieżącego informowania pracodawcy o stwierdzonych zagrożeniach zawodowych, wraz z wnioskami zmierzającymi do usuwania tych zagrożeń, w tym szeroko rozumiane doradztwo w zakresie stosowania przepisów oraz zasad bhp.

Czas epidemii to okres szczególnej próby dla funkcjonujących w zakładzie pracy komórek bhp – niezależnie od ich liczebności. Obok obowiązków wykonywanych rutynowo, zmierzających do zapewnienia bezpiecznych warunków pracy, wynikających z funkcjonujących od wielu lat przepisów, doszły zadania dodatkowe związane z koniecznością monitorowania wywiązywania się przez pracodawcę z obowiązków związanych z COVID-19 – mających przełożenie na bezpieczeństwo zatrudnionych. Uwzględniając zakres zadań pracowników służby bhp, w tym fakt, iż ich miejscem pracy nie jest (co do zasady) konkretne stanowisko pracy w zakładzie, tylko cały zakład pracy, może powstać wątpliwość, jak zapewnić prawidłowe funkcjonowanie służby bhp i jednocześnie pogodzić obowiązek dbałości o zdrowie i życie pracowników tych komórek bhp w czasie epidemii.

Odnosząc się do powyższego dylematu pracodawca może mieć wątpliwości w zakresie możliwości zarówno ograniczenia zadań pracowników służby bhp, jak również możliwości zlecenia pracownikom służby bhp pracy zdalnej – w celu przeciwdziałania COVID-19.

Ważne

Formalnie nie ma podstaw prawnych aby ograniczyć zakres obowiązków i uprawnień pracowników służby bhp. Można jednak przyjąć, że istnieje możliwość czasowej zmiany proporcji w wykonywaniu poszczególnych zadań. Może to w szczególności dotyczyć takich kwestii jak przeglądy poszczególnych stanowisk pracy, które można ograniczyć do niezbędnego minimum – co przyczyni się do zredukowania zagrożenia związanego z kontaktem z pracownikami na poszczególnych stanowiskach.

Praca zdalna w wykonaniu służby bhp nie zawsze jest możliwa do realizacji

Możliwość skierowania pracowników służby bhp do pracy zdalnej od początku budzi mieszane uczucia. Z jednej strony pracownicy służby bhp mogą być bardziej narażeni w związku z COVID-19, z drugiej trudno pogodzić kompleksowe wykonywanie zadań służby bhp z poziomu miejsca zamieszkania.

Możliwość wypracowania w pełni kompromisowych rozwiązań będzie istniała w przypadku wieloosobowej komórki bhp – co pozwoli na rotacyjne wykonywanie obowiązków z poziomu zakładu pracy oraz w ramach pracy zdalnej. W takim przypadku możliwość wykonywania pracy zdalnej powinna być stosowana w pierwszej kolejności względem pracowników starszych, w tym takich, u których wiadome pracodawcy dolegliwości zdrowotne mogą stanowić czynnik ryzyka związany z COVID-19.

Jednak w przypadku gdy zakład zatrudnia jednego pracownika komórki bhp możliwość wykonywania obowiązków wyłącznie w trybie zdalnym wydaje się być wykluczona. Wówczas niezbędne będzie naprzemienne wykonywanie pracy – zdalnej z koniecznością wykonywania poszczególnych obowiązków z poziomu zakładu pracy.

Ważne

Organizacja zadań służby bhp w okresie epidemii powinna stanowić swoisty kompromis – między koniecznością monitorowania warunków pracy w tym szczególnym okresie, a zasadą dbałości o zdrowie i życie pracowników – w tym służby bhp.

Skoro inspektorzy pracy w okresie epidemii zostali zwolnieni z konieczności chodzenia na kontrole do zakładów pracy (co jest ich ustawowym obowiązkiem, za który otrzymują wynagrodzenie) – to jak najbardziej istnieją podstawy aby praca pracowników służby bhp została, w porozumieniu z pracodawcą, tak zorganizowana, aby ograniczyć do minimum ryzyko związane z COVID-19. Z całą pewnością modyfikując dotychczasową organizację pracy pracowników służby bhp należy uwzględnić specyfikę warunków pracy, aktualną sytuację „epidemiczną” w kraju i w zakładzie, jak również dodatkowe czynniki – w szczególności wiek i sytuację zdrowotną pracowników służby bhp.

Autor: 

Sebastian Kryczka

prawnik, ekspert prawa pracy oraz koli jego przestrzegania

Sebastian Kryczka

Autor: Sebastian Kryczka

Absolwent Wydziału Prawa Administracji i Ekonomii (Zakład Prawa Pracy) Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 2002 r. zawodowo zajmuje się problematyką prawa pracy, jak również w zagadnieniami związanymi z działalnością kontrolno-nadzorczą sprawowaną przez Państwową Inspekcję Pracy. Były pracownik merytoryczny Państwowej Inspekcji Pracy, jak również współpracownik Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Ekspert współpracujący z największymi i najbardziej opiniotwórczymi podmiotami w kraju, zajmującymi się problematyką prawa pracy. Autor komentarza do kodeksu pracy, ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, kilkunastu rozporządzeń wykonawczych do kodeksu pracy, jak również kilkuset publikacji poświęconych problematyce prawa pracy oraz bhp. Jako były pracownik PIP posiada bogate doświadczenie w zakresie między innymi poradnictwa, w ramach którego ocenia wątpliwości prawne przez pryzmat zarówno szeroko rozumianego prawa pracy ale i kompetencji kontrolno-nadzorczych inspektorów pracy.