BHP przy pracy w niskich temperaturach — obowiązki pracodawcy

Praca w niskich temperaturach, zarówno w pomieszczeniach, jak i przede wszystkim na przestrzeni otwartej, to wyzwanie zarówno dla organizmu pracownika, jak i dla pracodawcy. Warto mieć świadomość podstawowych obowiązków związanych z organizacją pracy w takich warunkach, zanim zostaną one zweryfikowane przez inspektora PIP.
Dlaczego warto znać zasady BHP przy pracy w niskich temperaturach — obowiązki pracodawcy?
-
Unikniesz kosztownych błędów podczas kontroli PIP
Dowiesz się, jakie konkretne działania powinieneś podjąć, aby Twoje stanowiska pracy — zarówno w pomieszczeniach, jak i na zewnątrz — spełniały wymagania BHP w zimie. To pozwoli Ci przygotować się na ewentualną kontrolę i uniknąć kar lub zaleceń pokontrolnych. -
Zadbasz o bezpieczeństwo i komfort pracowników w chłodnym otoczeniu
Dzięki artykułowi poznasz obowiązkowe temperatury minimalne i wymogi dotyczące ogrzewania, co pomoże Ci ograniczyć ryzyko chorób zawodowych i absencji pracowników zimą. -
Wzmocnisz swój profesjonalny wizerunek jako osoba odpowiedzialna za BHP
Znajomość przepisów dotyczących pracy w niskich temperaturach pokaże, że dbasz nie tylko o przepisy, ale i o dobrostan pracowników — to buduje zaufanie wśród załogi i przełożonych. -
Zoptymalizujesz organizację pracy zimą bez ponoszenia zbędnych kosztów
Dowiesz się, kiedy i w jakiej formie musisz zapewnić pomieszczenia do ogrzania się lub źródła ciepła — bez nadmiarowych inwestycji, ale zgodnie z prawem. -
Zaoszczędzisz czas dzięki gotowym wskazówkom i konkretom
Artykuł zawiera skondensowaną wiedzę w formie prostych zasad, przykładów i FAQ — nie musisz samodzielnie wertować przepisów, żeby wiedzieć, co robić w praktyce.
Czytaj także: BHP w okresie zimowym – 7 obowiązków pracodawcy, o których nie możesz zapomnieć!>>>
Każdy pracodawca musi zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy, przestrzegając przepisów zawartych w Kodeksie pracy oraz w aktach wykonawczych. W szczególności należy kierować się przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, które, mimo że mają charakter ogólny, w sposób bardziej szczegółowy regulują kwestie bezpiecznych warunków pracy niż sam Kodeks pracy.
Minimalna temperatura w miejscu pracy
Sezon zimowy to wyzwanie dla pracodawców nie tylko organizujących pracę na zewnątrz, ale również dla tych, którzy organizują stanowiska pracy w pomieszczeniach. Zasada, że "jak jest zima, to musi być zimno", w żadnym razie nie zwalnia z obowiązku zapewnienia komfortu cieplnego. Nie może to również stanowić skutecznej linii obrony podczas kontroli inspektora PIP — ani w trakcie zgłaszania zastrzeżeń do protokołu, ani w toku procedury odwoławczej.
W pomieszczeniach temperatura powinna być dostosowana do rodzaju wykonywanych zadań, w tym metod pracy i wysiłku fizycznego. Nie może być niższa niż 14°C, chyba że wynika to ze względów technologicznych (np. praca w chłodni). W pomieszczeniach, gdzie wykonywana jest lekka praca fizyczna lub praca biurowa, temperatura powinna wynosić co najmniej 18°C.
Praca w niskich temperaturach, których pracodawca nie monitoruje i nie podejmuje działań profilaktycznych, może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika. W takiej sytuacji pracownik ma prawo powstrzymać się od pracy i niezwłocznie zawiadomić przełożonego. Za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Organizacja stanowisk pracy i pomieszczeń
W mroźne dni stanowiska pracy i pomieszczenia powinny być zabezpieczone przed napływem zimnego powietrza. Powietrze doprowadzane do wnętrz przez systemy klimatyzacji lub wentylacji mechanicznej nie może powodować przeciągów, wychłodzenia ani przegrzewania. Strumień powietrza z nawiewów nie powinien być skierowany bezpośrednio na stanowisko pracy.
Szczególne obostrzenia dotyczą kobiet w ciąży i karmiących oraz młodocianych:
- Praca kobiet w ciąży i karmiących nie może być wykonywana w mikroklimacie zimnym (PMV mniejsze niż -1).
- Młodociani nie mogą pracować w temperaturze poniżej 14°C oraz przy wilgotności względnej powyżej 65%, np. w chłodniach lub w warunkach narażających na przemoczenie odzieży.
Praca na zewnątrz w mrozie
Praca na otwartej przestrzeni cechuje się wyższym poziomem uciążliwości. Stanowiska pracy powinny być zorganizowane tak, aby chronić pracowników przed opadami, niską temperaturą, silnym wiatrem oraz spadającymi przedmiotami, np. soplami lodu czy nagromadzonym śniegiem.
W pobliżu miejsc pracy na zewnątrz powinny znajdować się pomieszczenia umożliwiające:
- schronienie się przed opadami,
- ogrzanie się,
- zmianę odzieży,
- podgrzanie posiłków (z zachowaniem obowiązku zapewnienia posiłków profilaktycznych i napojów).
Temperatura w takich pomieszczeniach nie może być niższa niż 16°C. Jeśli nie ma możliwości zapewnienia ogrzewanego pomieszczenia, należy zorganizować odpowiednie źródła ciepła w bezpośrednim otoczeniu stanowisk pracy, zgodnie z zasadami ochrony przeciwpożarowej.
Najczęstsze pytania o BHP przy pracy w niskich temperaturach — obowiązki pracodawcy
Jaką minimalną temperaturę musi zapewnić pracodawca w pomieszczeniach?
Minimalna temperatura to 14°C, a w przypadku pracy biurowej i lekkiej pracy fizycznej — 18°C.
Czy pracownik może odmówić pracy, jeśli jest zbyt zimno?
Tak, jeśli niska temperatura stanowi zagrożenie dla zdrowia lub życia, pracownik może powstrzymać się od pracy z prawem do wynagrodzenia.
Jakie wymagania dotyczą pracy na zewnątrz zimą?
Pracodawca musi chronić pracowników przed warunkami atmosferycznymi, zapewnić pomieszczenia do ogrzania się lub źródła ciepła.
Sebastian Kryczka
prawnik, ekspert prawa pracy oraz kontroli jego przestrzegania

Absolwent Wydziału Prawa Administracji i Ekonomii (Zakład Prawa Pracy) Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 2002 r. zawodowo zajmuje się problematyką prawa pracy, jak również w zagadnieniami związanymi z działalnością kontrolno-nadzorczą sprawowaną przez Państwową Inspekcję Pracy. Były pracownik merytoryczny Państwowej Inspekcji Pracy, jak również współpracownik Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Ekspert współpracujący z największymi i najbardziej opiniotwórczymi podmiotami w kraju, zajmującymi się problematyką prawa pracy. Autor komentarza do kodeksu pracy, ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, kilkunastu rozporządzeń wykonawczych do kodeksu pracy, jak również kilkuset publikacji poświęconych problematyce prawa pracy oraz bhp. Jako były pracownik PIP posiada bogate doświadczenie w zakresie między innymi poradnictwa, w ramach którego ocenia wątpliwości prawne przez pryzmat zarówno szeroko rozumianego prawa pracy ale i kompetencji kontrolno-nadzorczych inspektorów pracy.
Powiązane treści
Poradnia 48 Portalu BHP
Jeśli masz jakiekolwiek pytania skorzystaj z indywidualnej porady grona naszych wybitnych Ekspertów.

Popularne
Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1327) »
Czy badania okresowe można wykonać w trakcie urlopu wypoczynkowego? »
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650) »
Zapewnienie klimatyzacji pracownikom a obowiązek dostarczenia pracownikom wody zdatnej do picia »
Kontrola PIP w sprawach mobbingu – jak działa Państwowa Inspekcja Pracy? »