Odwołanie społecznego inspektora pracy z urlopu z uwagi na postępowania powypadkowe

Jeżeli dojdzie do wypadku, obowiązkiem pracodawcy jest dokonanie wstępnej prawnej kwalifikacji zdarzenia – ponieważ wypadki ciężkie zbiorowe oraz śmiertelne muszą być niezwłocznie zgłoszone do PIP. Tym samym nie należy czekać do zakończenia postępowania powypadkowego prowadzonego przez zespół powypadkowy, w tym ostatecznego zakwalifikowania zdarzenia w kategoriach wypadku przy pracy.

Należy pamiętać, że czym innym jest kontrola powypadkowa prowadzona przez inspektora pracy, a czym innym kontrola z poziomu zakładu pracy. W tym drugim przypadku mowa o postępowaniu powypadkowym realizowanym na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.

Przywołane wyżej rozporządzenie wskazuje, że okoliczności i przyczyny wypadku ustala powoływany przez pracodawcę zespół powypadkowy. W jego skład wchodzi pracownik służby BHP oraz społeczny inspektor pracy.

Tam gdzie u pracodawcy funkcjonuje służba BHP oraz społeczna inspekcja pracy powyższy skład zespołu powypadkowego jest wymogiem bezwzględnym. Przepisy nie przewidują bowiem zastępstwa np. w sytuacji gdy społecznego inspektora nie ma, jest na urlopie. Może go zastąpić wyłącznie inna osoba mająca status społecznego inspektora pracy.

Co jednak w sytuacji kiedy urlop został udzielony społecznemu inspektorowi pracy, zgodnie z przysługującym mu prawem, a następnie dojdzie do wypadku? Natomiast struktura społecznej inspekcji pracy jest niewielka i żadnego z nich SIP nie ma w zakładzie bo wszyscy są na urlopie?

W takim przypadku pracodawca może rozważać czy nie zachodzi podstawa odwołania społecznego inspektora pracy z urlopu, w celu prawidłowego skompletowania zespołu powypadkowego i przeprowadzania postępowania. Trzeba powiedzieć, że w takim wypadku dużo zależy od ciężaru gatunkowego zdarzenia. Zależy również od tego, ile społeczny inspektor pracy ma jeszcze urlopu do wykorzystania w ramach bieżącego wypoczynku. Jeżeli rozpoczął urlop wypoczynkowy, który ma trwać dłużej, wówczas rozważania na temat odwołania z urlopu są jak najbardziej zasadne.

Społecznego inspektora pracy z urlopu można odwołać wyłącznie w sytuacji gdy do wypadku dojdzie po udzieleniu mu urlopu, czyli po rozpoczęciu jego wykorzystywania. Jeżeli w dniu wypadku społeczny inspektor pracy był obecny i miał wiedzę o zdarzeniu, wówczas pracodawca powinien był przesunąć termin urlopu na późniejszy, a nie odwoływać społecznego inspektora z urlopu po jego udzieleniu.

Jeżeli w zakładzie pracy funkcjonuje kilku społecznych inspektorów pracy nie ma zasadności odwoływania społecznego inspektora, który zwykle zasila zespół powypadkowy. Jak najbardziej pracodawca może zaangażować w postępowanie powypadkowe innego społecznego inspektora pracy. Tym bardziej, że przepisy rozporządzenia w sprawie wypadków przy pracy nie wskazują na konkretny status społecznego inspektora pracy.