Woda zdatna do picia pod nadzorem inspektora PIP

Podstawa prawna świadczenia pracy nie ma szczególnego znaczenia w zakresie uprawnienia do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Oznacza to, że niezależnie od tego, czy pracodawca zatrudnia osoby na podstawie stosunku pracy, czy też na podstawie umów prawa cywilnego musi realizować przepisy z zakresu BHP. Oczywiście w sposób najbardziej kompleksowy bezpieczeństwo pracy musi być zapewnione względem osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy. Jednak w stosunku do osób zatrudnionych na podstawie elastycznych form bezpieczeństwo pracy również powinno być priorytetem.

Pracodawca ma bezwzględny obowiązek zapewnienia pracownikom wody zdatnej do picia. Obowiązek ten wynika z przepisów rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP, które nakazują dostosowanie ilości, rodzaju i temperatury napojów do warunków pracy oraz potrzeb fizjologicznych zatrudnionych.

Pewnym problemem regulacji BHP, dotyczących zapewniania wody wszystkim pracownikom, jest brak definicji wody zdalnej do picia. Punkt poboru wody nie powinien znajdować się dalej niż 75 m od stanowiska pracy.

Choć przepisy BHP nie definiują bezpośrednio pojęcia "wody zdatnej do picia", w praktyce należy odnieść się do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Generalnie można przyjąć, że wodą zdatną do picia, do spożycia, jest woda dostarczana zarówno przez oficjalnych dystrybutorów czy producentów wody, w postaci zarówno wody wodociągowej, jak i w opakowaniach zamkniętych typu butelki, dystrybutory.

W okresie letnim, kiedy ryzyko odwodnienia pracowników jest podwyższone. Inspektorzy pracy przykładają większą wagę do kwestii zapewnienia wody. Kontrola PIP może obejmować: 

• fizyczną obecność wody, 
• jakość wody, 
• miejsce dostępności wody,
• dostosowanie do warunków pracy.

Obowiązek zapewnienia pracownikom wody zdatnej do picia jest niezależny od pory roku. Natomiast przede wszystkim w sezonie letnim może być weryfikowany przez inspektorów PIP, kiedy problem odwodnienia nabiera na znaczeniu. 

Inspektorzy PIP będą analizować kwestie formalne dotyczące zapewnienia wody, w tym tego czy pracodawca zapewnia jej nieograniczoną ilość. Nie można oczywiście wykluczyć, że inspektor nie będzie miał wątpliwości dotyczący jakości wody. Nie każda bowiem woda oferowana przez pracodawcę może okazać się rzeczywiście wodą zdatną do picia.

W takiej sytuacji nie można oczywiście spodziewać się, że inspektor PIP będzie dokonywał samodzielnych analiz wody – pod względem jakościowym. Uprawnieniem inspektora, wynikającym z ustawy o PIP, jest jednak możliwość pobrania próbek w zakresie objętym kontrolą. W sytuacji gdyby inspektor zdecydował się na pobranie próbek wody zostaną one poddane ocenie w zewnętrznym laboratorium, z którym inspekcja pracy może współpracować.

Jeśli jakość dostarczanej wody budzi wątpliwości inspektora pracy, może on przekazać sprawę do Inspekcji Sanitarnej. Instytucje te działają na podstawie ustalonych zasad współpracy i mogą wspólnie przeprowadzić kontrole oraz pobrać próbki do badań w laboratorium.

W przypadku stwierdzenia braku wody zdatnej do picia, inspektor może podjąć decyzję o wstrzymaniu pracy. Jest to środek uzasadniony względami bezpieczeństwa i zdrowia zatrudnionych. Obowiązek zapewnienia wody jest bowiem nie tylko standardem BHP, ale elementem warunkującym dalsze prowadzenie działalności w danym miejscu pracy.

Jeśli woda dostępna w zakładzie nie spełnia norm, inspektor pracy może wydać decyzję administracyjną zobowiązującą pracodawcę do zapewnienia wody spełniającej kryteria spożywcze. Nie wskaże jednak parametrów technicznych – jego decyzja ogranicza się do stwierdzenia niespełniania przepisów prawa pracy.

Inspektor PIP nie odwoła się do przepisu w rozporządzenia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, które co do zasady nie należy do źródeł prawa pracy. Inspektor jednak odwoła się do regulacji ogólnego rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, wskazując na obowiązek zapewnienia wody zdatnej do picia.