Jak sporządzić analizę stanu BHP i kiedy to zrobić – obowiązki służby BHP

Jak sporządzić analizę stanu BHP i kiedy to zrobić? Przełom roku to najczęstszy czas, w którym służba BHP przygotowuje okresową analizę stanu bezpieczeństwa i higieny pracy za poprzednie 12 miesięcy. Obowiązek ten wynika z przepisów prawa i dotyczy zarówno zakładowej służby BHP, jak i osób wykonujących jej zadania. W artykule wyjaśniamy, jak prawidłowo przygotować analizę, kto powinien ją sporządzić, kiedy należy ją przedłożyć pracodawcy oraz czy jej brak może być podstawą do interwencji inspektora pracy.
Zobacz także webinar: Analiza stanu bhp w firmie>>>
Obowiązek sporządzania analizy stanu BHP – kogo dotyczy?
Wśród zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy znajduje się obowiązek sporządzania analizy stanu BHP w zakładzie pracy. Taki dokument powinien powstawać nie rzadziej niż raz w roku. Jeżeli analiza przygotowywana jest corocznie, dobrym momentem na zebranie materiałów do jej sporządzenia jest grudzień, tak aby można ją było opracować na przełomie roku lub z początkiem stycznia, obejmując pełny okres 12 miesięcy poprzedniego roku.
Czytaj także: Analiza stanu BHP – co, kto i kiedy>>>
Obowiązek ten może być weryfikowany przez inspektorów pracy – zarówno w ramach kontroli kompleksowych, jak i problemowych, skupionych na zagadnieniach BHP.
Zgodnie z przepisami, pracodawca zatrudniający powyżej 100 pracowników ma obowiązek powołania służby BHP. Pełni ona funkcje doradcze i kontrolne, a jej zasady działania określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy. Dokument ten ma zastosowanie do wszystkich pracodawców.
W przypadku pracodawców zatrudniających do 100 osób, zadania służby BHP mogą być powierzone pracownikowi wykonującemu inną pracę lub specjaliście spoza zakładu.
Jak przygotować analizę stanu BHP na początku roku?
Zgodnie ze wskazanym rozporządzeniem, do zadań służby BHP należy m.in. przedstawianie pracodawcy okresowych analiz stanu bezpieczeństwa i higieny pracy. Dokument powinien zawierać propozycje rozwiązań technicznych i organizacyjnych, które mają na celu poprawę warunków pracy oraz zapobieganie zagrożeniom zdrowia i życia pracowników.
Do zadań służby BHP należy m.in.: sporządzanie i przedstawianie pracodawcy, co najmniej raz w roku, okresowych analiz stanu bezpieczeństwa i higieny pracy zawierających propozycje przedsięwzięć technicznych i organizacyjnych mających na celu zapobieganie zagrożeniom życia i zdrowia pracowników oraz poprawę warunków pracy (§ 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy).
Końcówka roku to dobry moment na zebranie danych i dokumentów potrzebnych do opracowania analizy, jeśli przyjęto roczną częstotliwość jej sporządzania. Najlepiej przedłożyć ją pracodawcy w styczniu, obejmując cały rok kalendarzowy.
Czytaj także: Analiza stanu bhp w firmie krok po kroku>>>
Warto pamiętać, że przepisy nie określają dokładnego wzoru analizy ani jej struktury. Obowiązkowe jest jednak uwięzienie w niej rozwiązań profilaktycznych, które mają przeciwdziałać zagrożeniom.
Czytaj także: Analiza stanu bhp – osobno dla każdego oddziału firmy, czy jedna dla całego zakładu?>>>
Czy analiza stanu BHP podlega kontroli PIP?
Tak. Analiza stanu BHP może być przedmiotem kontroli Państwowej Inspekcji Pracy. Najczęściej dzieje się to na początku roku, kiedy inspektorzy również przygotowują swoje sprawozdania. Choć może się wydawać, że to okres mniejszej aktywności kontrolnej, nie można wykluczyć wizyt inspektora.
Analiza stanu BHP może zostać sprawdzona zarówno w ramach kontroli kompleksowych, jak i problemowych. Kontrole powypadkowe, w tym dotyczące wypadków śmiertelnych lub zbiorowych, mogą skłonić inspektora do zapoznania się z dokumentem.
Jeśli inspektor stwierdzi, że analiza nie została sporządzona lub nie została przekazana pracodawcy, może wydać administracyjny nakaz jej przygotowania. W takim przypadku adresatem nakazu jest pracodawca, nie służba BHP. Co do zasady nie grozi za to mandat, jednak brak analizy może być sygnałem do rozszerzenia zakresu kontroli.
Pracodawca ma obowiązek poinformować inspektora o realizacji nakazu. Przekazanie samej analizy nie jest konieczne, chyba że inspektor wyrazi takie żądanie.
Najczęściej zadawane pytania
Kto sporządza analizę stanu BHP?
Analizę stanu BHP sporządza służba BHP lub osoba wykonująca jej zadania w zakładzie pracy.
Jak często należy sporządzać analizę stanu BHP?
Zgodnie z przepisami, analiza stanu BHP powinna być przygotowywana nie rzadziej niż raz do roku.
Czy inspektor PIP może skontrolować analizę BHP?
Tak, dokument może być sprawdzany podczas kontroli kompleksowych, problemowych lub powypadkowych.
Czy brak analizy BHP grozi mandatem?
Nie, ale może skutkować administracyjnym nakazem jej sporządzenia skierowanym do pracodawcy.
Podsumowanie.
Sporządzenie analizy stanu BHP to jeden z kluczowych obowiązków służby BHP lub osoby wykonującej jej zadania. Dokument powinien powstawać nie rzadziej niż raz w roku i zawierać propozycje działań profilaktycznych. Najlepszym momentem na przygotowanie analizy jest styczeń, kiedy można objąć cały miniony rok. Jej brak może skutkować nakazem administracyjnym. Warto więc zadbać o terminowe przygotowanie analizy stanu BHP, by wywiązać się z obowiązków i uniknąć negatywnych konsekwencji kontroli.
6:45
Wersja audio została wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
Sebastian Kryczka
prawnik, ekspert prawa pracy
oraz kontroli jego przestrzegania

Absolwent Wydziału Prawa Administracji i Ekonomii (Zakład Prawa Pracy) Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 2002 r. zawodowo zajmuje się problematyką prawa pracy, jak również w zagadnieniami związanymi z działalnością kontrolno-nadzorczą sprawowaną przez Państwową Inspekcję Pracy. Były pracownik merytoryczny Państwowej Inspekcji Pracy, jak również współpracownik Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Ekspert współpracujący z największymi i najbardziej opiniotwórczymi podmiotami w kraju, zajmującymi się problematyką prawa pracy. Autor komentarza do kodeksu pracy, ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, kilkunastu rozporządzeń wykonawczych do kodeksu pracy, jak również kilkuset publikacji poświęconych problematyce prawa pracy oraz bhp. Jako były pracownik PIP posiada bogate doświadczenie w zakresie między innymi poradnictwa, w ramach którego ocenia wątpliwości prawne przez pryzmat zarówno szeroko rozumianego prawa pracy ale i kompetencji kontrolno-nadzorczych inspektorów pracy.
Powiązane treści
Poradnia 48 Portalu BHP
Jeśli masz jakiekolwiek pytania skorzystaj z indywidualnej porady grona naszych wybitnych Ekspertów.

Popularne
Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1327) »
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650) »
Czy badania okresowe można wykonać w trakcie urlopu wypoczynkowego? »
Zapewnienie klimatyzacji pracownikom a obowiązek dostarczenia pracownikom wody zdatnej do picia »
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1604) »