Zadania pracownika służby bhp związane z użytkowaniem maszyn

Rolą pracownika służby bhp będzie kontrolowanie, sprawdzenie (przykładowo), czy:

• tzw. „maszyny stare” (tj. nabyte przed dniem 1 stycznia 2003 r.) zostały dostosowane do minimalnych wymagań dotyczących maszyn (czy jest zakładowy dokument to potwierdzający),
• maszyny wprowadzone do użytkowania po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej (czyli po 1 maja 2004 r.) spełniają wymagania zasadnicze, potwierdzone deklaracją zgodności i oznakowaniem CE,
• maszyny są eksploatowane zgodnie z przeznaczeniem,
• maszyny posiadają wymaganą dokumentację eksploatacyjną, instrukcję maszyny i instrukcję bhp,
• w trakcie eksploatacji maszyny są bezpieczne (posiadają sprawne urządzenia ochronne i  inne zabezpieczenia),
• maszyny, urządzenia podlegające UDT są dopuszczone do użytkowania,
• są przeprowadzane konserwacje, przeglądy maszyn, a usterki są usuwane na bieżąco,
• pracownicy posiadają wymagane kwalifikacje do obsługi poszczególnych rodzajów maszyn.

Natomiast, gdy podczas kontroli behapowiec stwierdzi, że maszyny nie spełniają wymagań minimalnych (tzw. maszyny stare) lub wymagań zasadniczych (tzw. maszyny nowe) albo stwarzają zagrożenia podczas użytkowania, ma prawo i obowiązek wystąpienia do pracodawcy (osób kierujących pracownikami) o usuniecie nieprawidłowości, a nawet wystąpienia o wstrzymania pracy maszyny lub innego urządzenia technicznego.

Jeżeli chodzi o obowiązki pracodawcy (nie służby bhp) dotyczące bezpieczeństwa maszyn, to ogólnie polegają na:

a) obowiązku zapewnienia, aby stosowane maszyny i inne urządzenia techniczne:

• zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczały pracownika przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji chemicznych, porażeniem prądem elektrycznym, nadmiernym hałasem, działaniem drgań mechanicznych i promieniowania oraz szkodliwym i niebezpiecznym działaniem innych czynników środowiska pracy,
• uwzględniały zasady ergonomii;

b) wyposażeniu w odpowiednie zabezpieczenia maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań określonych w powyższych podpunktach;

c) w przypadku gdy konstrukcja zabezpieczenia jest uzależniona od warunków lokalnych, wyposażeniu maszyny lub innego urządzenia technicznego w odpowiednie zabezpieczenia.

Natomiast szczegóły dotyczące bezpieczeństwa maszyn, urządzeń, narzędzi, a także sprzętu do prac na wysokości (drabin, rusztowań) zapisane są w:

• rozporządzeniu w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
• rozporządzeniu w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy,
• rozporządzeniu w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn,

oraz w:

• rozporządzeniach dotyczących maszyn, urządzeń specjalistycznych, takich jak, np. urządzenia podlegające dozorowi technicznemu, czy stosowanych w poszczególnych gałęziach przemysłu, albo przy konkretnych pracach.

Autor: Lesław Zieliński
były główny inżynier zarządzania
bezpieczeństwem pracy, rejestrowany
audytor pomocniczy SZBP wg ISRS