Zgodnie z planowanymi modyfikacjami ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ma wiązać się z zawieszeniem wykonywania okresowych badań profilaktycznych. Zmiany w zakresie art. 229 Kodeksu pracy już niebawem powinny wejść w życie.
Przepisy o profilaktycznych badań lekarskich, a ściślej mówiąc ich realizacja była szczególnie pieczołowicie kontrolowana przez inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy (niezależnie od faktu, iż PIP ograniczyło wykonywanie działań kontrolnych wyłącznie do szczególnych wypadków przy pracy oraz bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia pracowników). Uwzględniając sytuację jaką wygenerował COVID-19, problematyczne stało się wypełnianie obowiązków związanych z kierowaniem pracowników na okresowe profilaktyczne badania lekarskie. Odpowiedzią na te trudności są przepisy ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw. Przepis art. 12a powyższej ustawy zawiera zasadę, zgodnie z którą w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, od dnia ogłoszenia danego stanu, zawiesza się wykonywanie obowiązków wynikających z:
Przywołana wyżej regulacja zawiesza względem badań okresowych zarówno obowiązek ich wykonywania, na czas stanu zagrożenia epidemicznego oraz stanu epidemii, jak również obowiązek wystawiania przez pracodawców skierowań na profilaktyczne badania lekarskie w tym okresie.
Warto podkreślić, że przepis tym samym uchyla wcześniejszą nie do końca przemyślaną rekomendację Głównego Inspektoratu Pracy, w której z jednej strony zalecano zawieszenie realizacji profilaktycznych okresowych badań lekarskich – z jednoczesnym nie zawieszeniem obowiązku terminowego wystawiania skierowań na te badania. Skoro z jednej strony GIP rekomendował zawieszenie wykonywania badań okresowych, to nie było absolutnie żadnej logiki w braku zawieszenia obowiązku wystawiania skierowań na badania. Tym samym nowy przepis porządkuje niespójną logicznie wcześniejszą rekomendację Państwowej Inspekcji Pracy.
Zgodnie z nowymi przepisami, po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii albo po odwołaniu stanu epidemii, pracodawca i pracownik są obowiązani niezwłocznie podjąć wykonywanie zawieszonych obowiązków.
Uwaga! Okres na wydanie skierowania na badania lekarskie oraz ich realizacja powinna nastąpić w czasie nie dłuższym niż 60 dni od dnia odwołania danego stanu.
Należy podkreślić, że powyższe rozwiązania znajdujące się w ustawie z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.
Oczywiście póki ustawa zmieniająca nie przejdzie całej ścieżki legislacyjnej i nie zostanie ogłoszona w Dzienniku Ustaw, można stosować się do wcześniejszych rekomendacji PIP w zakresie czasowego odstępstwa od realizowania okresowych badań lekarskich z zachowaniem braku odstępstwa sporządzenia skierowań na badania – niezależnie od braku logiki w tym zakresie.
Autor: Sebastian Kryczka
Prawnik, ekspert prawa pracy oraz kontroli jego przestrzegania