
Kontrole PIP po skargach pracowników mają być jednym z istotnych elementów działań Państwowej Inspekcji Pracy po rozszerzeniu jej uprawnień. Inspektorzy będą weryfikować m.in. przypadki, w których umowy cywilnoprawne lub B2B mogą w rzeczywistości spełniać cechy stosunku pracy, a także zgłoszenia dotyczące naruszeń przepisów BHP. Jak pracodawca powinien przygotować się do kontroli, jakie znaczenie będą miały skargi pracowników i kiedy PIP może sięgnąć po środki prawne? O nowych uprawnieniach Inspekcji, kontroli zdalnej, mobbingu i zagrożeniach psychospołecznych mówi w wywiadzie dla Portalu BHP Główny Inspektor Pracy Janusz Krasoń.
Czy PIP może zakwestionować umowę B2B lub umowę cywilnoprawną?
PIP może badać, czy sposób wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej lub B2B nie odpowiada w rzeczywistości cechom stosunku pracy. Inspektor ocenia faktyczne warunki świadczenia pracy i może podjąć przewidziane prawem działania, jeśli stwierdzi nieprawidłowości.
Jak wygląda kontrola zdalna PIP?
Kontrola zdalna PIP może obejmować czynności wykonywane za pośrednictwem elektronicznych środków łączności, w tym analizę przesłanej dokumentacji pracowniczej. Klasyczne kontrole w zakładzie pracy nadal pozostają podstawową formą działania Inspekcji.
Jak PIP reaguje na skargi dotyczące naruszeń BHP?
Skargi, w których pracownicy zgłaszają potencjalne zagrożenie dla zdrowia lub życia, są weryfikowane przez PIP. Inspektor może sprawdzić warunki pracy na miejscu i zastosować środki prawne mające na celu usunięcie zagrożenia oraz ochronę pracowników.
Co zyskasz, czytając o kontrolach PIP po skargach pracowników?
Czytaj także: Wysoka temperatura w pracy – zgłoszenie do PIP może uruchomić kontrolę. Pracodawcy muszą uważać!>>>
Magdalena Pokrzycka-Walczak

Główny Inspektor Pracy wspominał niedawno, na ROP, że widzi potrzebę zmian w obecnych regulacjach prawnych, dotyczących działalności PIP, w zakresie egzekwowania przestrzegania przepisów dotyczących mobbingu. Jak zauważa Szef PIP mobbing jest czynnikiem, który może szkodzić zdrowiu i mieć przełożenie na sferę bezpieczeństwa pracy. Wśród zmian legislacyjnych wskazał na modyfikację definicji mobbingu, jak również uzupełnieniu definicji środowiska pracy o zagrożenia psychospołeczne. O tym, jakie działania podejmuje obecnie PIP i jakie ma plany w zakresie przeciwdziałaniu mobbingowi przeczytasz w wywiadzie z GIP Marcinem Staneckim.
Jak wiele spraw związanych z mobbingiem zgłoszono do PIP w 2023 roku?
Liczba skarg, w których pojawia się zarzut mobbingu lub dyskryminacji, jest stosunkowo nieduża na tle ogólnej liczby skarg składanych do Państwowej Inspekcji Pracy. W 2023 roku wpłynęło do nas łącznie 43,4 tys. skarg zawierających prawie 75,7 tys. problemów skargowych, wśród których zaledwie 3 proc. dotyczyło kwestii mobbingu lub dyskryminacji. W ubiegłym roku do Państwowej Inspekcji Pracy trafiło 1771 skarg dotyczących mobbingu. Dla porównania w 2022 roku było ich 2230, a w 2021 roku 2094.
Jaka jest szansa na zmianę definicji mobbingu, bo jej treść zawarta w przepisach jest mało precyzyjna i daje duże pole do nadinterpretacji?
Możliwości wypełniania zadań przez Państwową Inspekcję Pracy, także w zakresie przepisów dotyczących mobbingu, mogłyby zostać poszerzone przez wprowadzenie zmian legislacyjnych istniejących regulacji prawnych w tym zakresie. W pierwszej kolejności należałoby doprecyzować definicję mobbingu, zawartą w art. 943 § 2 k.p., aby wyeliminować identyfikowanie z mobbingiem innych zdarzeń w stosunkach pracy, podlegających odmiennej kwalifikacji prawnej, czy nadużywanie tego pojęcia przez pracowników, którzy opisują nim wszystkie niekomfortowe dla nich sytuacje w miejscu pracy. Obecna definicja mobbingu zawiera bowiem zwroty niedookreślone i ocenne, co może powodować (i powoduje) różne interpretacje w diagnozowaniu zachowań mobbingowych. Aktualnie do doprecyzowania tych zwrotów wykorzystywane są poglądy doktryny i judykatury. Tymczasem przepisy prawa powinny być precyzyjne i jasne, bez miejsca na wątpliwości interpretacyjne i posiłkowanie się orzecznictwem sądowym, zwłaszcza, że poglądy jakie działania można zakwalifikować jako mobbing ulegają zmianom. Tam, gdzie mamy do czynienia z niedoskonałością legislacyjną, niezbędne jest jej usunięcie, a nie poszukiwanie dookreślenia w interpretacjach sądowych lub doktrynalnych.
Z tego artykułu dowiesz się:
Jakie działania obecnie podejmuje PIP w zakresie walki z mobbingiem i dyskryminacją?
Jakie zmiany w definicji mobbingu rekomenduje GIP?
Jakie zmiany legislacyjne pozwoliłyby PIP skuteczniej zwalczać zjawisko mobbingu w pracy?
Czytaj także: Mobbing pod większą kontrolą PIP>>>