Program instruktażu stanowiskowego bhp kowala

Pracownik powinien być zapoznany z typowymi miejscami związanymi z jego zatrudnieniem  oraz wyposażeniem technicznym kuźni. Powinien wiedzieć:

• gdzie jest biuro kierownictwa,
• gdzie jest narzędziownia,
• zasady pobierania i przechowywania materiałów eksploatacyjnych,
• zasady składowanie i zdawania odpadów,
• komu zgłaszać usterki, awarie urządzeń,
• jakie są  i gdzie się znajdują magazyny związane z jego pracą,
• jaki jest rozkład pomieszczeń higieniczno-sanitarnych.

Kolejną częścią instruktażu powinno być omówienie organizacji pracy uwzględniającej:

• zachowanie ładu i porządku w kuźni,
• zachowania minimum 2 m² wolnej powierzchni dla każdego stanowiska pracy,
• bezpiecznego składowania materiałów, oprzyrządowania i narzędzi,
• niezastawiania przejść (min. 0,7 m ) i dróg transportowych,
• pozycji przy pracy,
• oświetlenia miejscowego,
• korzystania z miejsca do siedzenia, itp.

Podstawą do omówienia tematu jest ocena ryzyka zawodowego dla czynności wykonywanych na stanowisku kowala. Istotne jest pokazanie możliwych maksymalnych skutków poszczególnych zagrożeń i ryzyka początkowego występującego bez stosowania zalecanych zabezpieczeń.

Należy omówić:

• mogące wystąpić zdarzenia wypadkowe i ich skutki,
• przyczyny chorób, w tym zawodowych,

Należy omówić:

• obowiązujący w zakładzie sposób zapewnienia pracownikowi odzieży roboczej - jaka odzież mu się należy, kto i gdzie będzie mu ją wydawał, jaki jest czas jej użytkowania oraz sposób zapewnienia prania tej odzieży,
• jakie są stosowane środki ochrony indywidualnej, jak i w jakich sytuacjach używać, przed czym chronią, skąd pobierać i gdzie przechowywać, gdzie deponować zużyte,
• organizację prac w kuźni, w tym prac transportowych,
• obowiązujące instrukcje bhp, ppoż. postępowania w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia, zaistnienia wypadku,
• instrukcje obsługi: kotliny kowalskiej, wentylacji ogólnej i miejscowej, młota mechanicznego, prasy, gilotyny,
• podręczny sprzęt ppoż.

• straży pożarnej, pogotowia ratunkowego, służby ochrony (alarmowe),
• kierownika,
• służby gł. energetyka i gł. mechanika oraz

Przypomnieć należy (skrótowo - całość omawiana była podczas szkolenia wstępnego) sposób postępowania w sytuacji:

• wypadku przy pracy: kolejność czynności, zasady udzielania pomocy przedmedycznej, powiadamianie,
• pożaru,
• awarii urządzeń elektrycznych.

Korzystając z karty oceny ryzyka zawodowego należy wykazać, jak zmniejsza się ryzyko zawodowe przy stosowaniu dostępnych środków profilaktycznych.

Warto przypomnieć jeszcze raz rolę badań lekarskich, a także nielekceważenia żadnego nawet najdrobniejszego urazu oraz obowiązek stosowania się do ograniczeń zaleconych przez lekarza.

Podstawą instruktażu są:

• karta oceny ryzyka zawodowego,
• instrukcje obsługi maszyny, instrukcje bhp i popż.

Szczególny nacisk należy położyć na obowiązek:

• przestrzegania instrukcji obsługi, bhp oraz  ppoż.,
• codziennej kontroli stanu technicznego wyposażenia kuźni, w tym instalacji elektrycznej i wentylacji,
• stosowania odpowiedniego obuwia roboczego i przydzielonej odzieży roboczej,
• używania przydzielonych środków ochrony indywidualnej,
• używania wyłącznie sprawnych technicznie narzędzi i przyrządów dostosowanych do konkretnych czynności,
• dbałości o ład i porządek w miejscu pracy,
• zabezpieczenia maszyn i urządzeń przed uruchomieniem przez osoby nieupoważnione w czasie przerw w pracy oraz po jej zakończeniu.

Omówić zakazy:

• dokonywania zmian konstrukcyjnych w urządzeniach, maszynach, a szczególnie w ich układach bezpieczeństwa oraz w oprzyrządowaniu,
• wykonywania napraw i konserwacji jakiegokolwiek urządzenia będącego w ruchu i bez wyłączenia zasilania elektrycznego,
• ustawiania niestabilnych przedmiotów na stołach roboczych maszyn, na wysokości i w innych niezabezpieczonych miejscach,
• samodzielnej naprawy urządzeń elektrycznych,
• zdejmowania osłon i zabezpieczeń oraz blokowania układów bezpieczeństwa w obsługiwanych maszynach,
• stosowania uszkodzonych narzędzi,
• wykonywania prac narzędziami do tego nieprzystosowanymi,
• wykonywania prac przy obsłudze maszyn z ruchomymi elementami w odzieży z luźnymi (zwisającymi) częściami, jak np.: luźno zakończone rękawy, krawaty, szaliki, poły bluzy oraz bez nakryć głowy okrywających włosy,
• używania otwartego ognia i palenia papierosów w miejscach niedozwolonych,
• pozostawiania materiałów łatwopalnych w pobliżu kotliny kowalskiej,
• samodzielnego dźwigania, przenoszenia przedmiotów o znacznej długości lub ciężarze przekraczającym normy,
• wykonywania prac bez wymaganych, dla poszczególnych czynności, środków ochrony indywidualnej.

Kolejnym etapem instruktażu jest poinformowanie pracownika o wpływie:

• nieuzasadnionego pośpiechu i braku należytej ostrożności, oraz
• wykonywania czynności  w niedoświetlonym miejscu pracy

Warto też przypomnieć o obowiązku wstrzymania się od wykonywania pracy urządzeniami czy narzędziami niesprawnymi a także w innych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości zapewnienia bezpiecznego wykonywania prac.

Bardzo istotne są:

• dobór przez instruktora wykonywania prac obejmującego możliwie szeroki zakres czynności: obsługa wszystkich urządzeń i maszyn wyposażenia kuźni,
• pokazania sposobu bezpiecznego ich wykonywania w różnych warunkach, także symulując sytuacje nietypowe,
• czytanie dokumentacji techniczne i technologicznej,
• współpraca z pomocnikiem.

Pokaz należy rozpocząć od przygotowania stanowiska pracy dla wykonania konkretnego wyrobu, a w trakcie całej prezentacji należy:

• zwracać uwagę pracownika na czynności najważniejsze dla jego bezpieczeństwa pracy i bezpieczeństwa osób trzecich,
• zapewnić pracownikowi dogodne warunki do obserwowania.

Instruktor wykonuje czynności w zwolnionym tempie, omawiając specjalnie te, które mogą stwarzać problemy, a szczególnie mające związek z bezpieczeństwem kowala i jego pomocnika. Nie wolno pomijać czynności zakończeniowych - porządkowania stanowiska pracy, łącznie z wyłączeniem urządzeń zasilanych energią elektryczną i zabezpieczeniem kotliny kowalskiej (wygaszenie ognia).

W czasie wstępnej próby samodzielnego wykonania czynności:

• pracownik na początek objaśnia poszczególne czynności, jakie ma wykonać,
• pracownik wykonuje prace w zwolnionym tempie,
• instruktor zwraca uwagę zawsze, jeżeli instruowany pracownik może popełnić błąd i podpowiada lub nawet sam wykonuje czynność, której pracownik mógłby nie wykonać w sposób bezpieczny.

Jeżeli instruowany pracownik popełnia błędy istotne dla bezpieczeństwa swojego czy osób trzecich, próbne wykonanie prac należy powtórzyć od początku.

To czas, kiedy:

• instruktor dobiera takie prace, które obejmują możliwie szeroki zakres czynności lub kilka prac dla sprawdzenia umiejętności i sposobu bezpiecznego ich wykonywania w tym z symulacją sytuacji nietypowych,
• pracownik wykonuje pracę samodzielnie - od czynności przygotowawczych do zakończeniowych - w normalnym tempie pracy,
• instruktor ingeruje wyłącznie wtedy, gdy zachodzi potrzeba korygowania błędów i objaśnia wątpliwości instruowanego pracownika.

Instruktor omawia i ocenia prawidłowość wykonywania poszczególnych czynności, zwracając uwagę na te sytuacje, które ewentualnie wymagają większej uwagi, precyzji lub dopracowania przez kowala.

Wyłącznie ocena pozytywna stanowi podstawę do dopuszczenia kowala do samodzielnego wykonywania pracy.