Czy specjalista ds. BHP spoza firmy może prowadzić instruktaż ogólny BHP? Wyjaśniamy przepisy

Instruktaż ogólny BHP to część szkolenia wstępnego BHP, którą zgodnie z § 11 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy musi przejść każdy nowy pracownik, praktykant, stażysta czy uczeń przed dopuszczeniem do wykonywania obowiązków.

Podczas szkolenia omawia się m.in.:

• przepisy ogólne Kodeksu pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny,
• zasady udzielania pierwszej pomocy,
• procedury postępowania w razie pożaru lub wypadku,
• prawa i obowiązki pracowników i pracodawców w zakresie BHP.

Celem instruktażu jest zapewnienie, aby każdy pracownik znał podstawowe zasady bezpiecznej pracy i potrafił reagować w sytuacjach awaryjnych. 

Szkolenie pracownika przed dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane w przypadku podjęcia przez niego pracy na tym samym stanowisku pracy, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.

Przepisy jasno wskazują, że instruktaż ogólny BHP mogą prowadzić:

• Pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy zatrudniony u danego pracodawcy,
• Osoba wykonująca u pracodawcy zadania służby BHP, posiadająca odpowiedni zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy,
• Pracodawca, jeżeli sam wykonuje zadania służby BHP i posiada aktualne szkolenie okresowe dla pracodawców,
• Osoba wyznaczona przez pracodawcę do prowadzenia instruktażu, która posiada odpowiedni zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwe przeprowadzenie programu instruktażu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia BHP.

W praktyce oznacza to, że mogą to być:

• Pracownicy służby BHP zatrudnieni w danej firmie;
• Pracodawca, jeśli ukończył szkolenie dla osób kierujących pracownikami;
• Osoba wykonująca zadania służby BHP w ramach umowy cywilnoprawnej (np. umowa zlecenia) – o ile posiada odpowiednie kwalifikacje.

Tak, osoba spoza zakładu pracy może prowadzić instruktaż ogólny BHP, ale tylko wtedy, gdy spełnia wymagania określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z § 11 ust. 5 tego rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, do prowadzenia instruktażu ogólnego BHP uprawnieni są m.in.:

• Osoba wykonująca u pracodawcy zadania służby BHP, posiadająca odpowiedni zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Jak najbardziej można uznać, że na takiej samej zasadzie specjalista ds. BHP spoza zakładu pracy będzie mógł przeprowadzić instruktaż ogólny, jeżeli wykonuje u danego pracodawcy zadania z zakresu służby BHP i ma aktualne szkolenie okresowe w tej dziedzinie. Gdyby przepis mówił wyłącznie o pracowniku wykonującym zadania służby BHP, wówczas specjalista zewnętrzny bez statusu pracownika nie mógłby prowadzić instruktażu. Jednak obecne brzmienie wskazuje na „osobę wykonującą zadania służby BHP”, co obejmuje również specjalistów zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy cywilnoprawnej.

• Ukończenie szkolenia dla pracowników służby BHP i posiadanie kwalifikacji specjalisty ds. BHP (np. studia podyplomowe z BHP).
• W przypadku osób wyznaczonych przez pracodawcę – musi to być osoba, która wykonuje u pracodawcy zadania służby BHP, posiada odpowiedni zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu.
• Aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia BHP.
• Znajomość przepisów prawa pracy, przepisów branżowych oraz zasad udzielania pierwszej pomocy.

   

• Powierzenie szkolenia osobie bez uprawnień BHP.
• Brak formalnego powołania lub podpisanej umowy cywilnoprawnej ze specjalistą.
• Niespełnienie wymogów programowych szkolenia.
• Brak karty szkolenia wstępnego BHP potwierdzającej odbycie instruktażu.