Alarm w firmach: zwolnienia lekarskie z powodu zaburzeń psychicznych osiągają rekordy!

27.10.2025AKTUALNE

Alarm w firmach: zwolnienia lekarskie z powodu zaburzeń psychicznych osiągają rekordy!

Zwolnienia lekarskie z powodu zaburzeń psychicznych stają się coraz poważniejszym problemem w środowisku pracy. Eksperci ostrzegają: rosnący poziom stresu, przepracowanie i brak wsparcia ze strony organizacji prowadzi do długotrwałej absencji pracowników i strat dla firm. Najnowsze dane ZUS i raport Koalicji Bezpieczni w Pracy nie pozostawiają wątpliwości – potrzebne są konkretne działania.

Korzyści 

Co zyskasz, czytając ten artykuł?

Poznając dane i rekomendacje dotyczące zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych:

 

      • Lepiej zidentyfikujesz zagrożenia psychospołeczne w swoim miejscu pracy i zareagujesz zanim pojawi się problem.
      • Zyskasz argumenty i dane, które możesz wykorzystać w rozmowach z przełożonymi lub zarządem – wzmocnisz swój wizerunek specjalisty BHP.
      • Zaoszczędzisz czas, mając gotowe rozwiązania i propozycje działań do wdrożenia w firmie.
      • Zmniejszysz koszty absencji chorobowej, wdrażając profilaktykę i działania prewencyjne.
      • Poprawisz efektywność i atmosferę pracy – dzięki sprawdzonym narzędziom wpływającym na dobrostan pracowników.

Dowiedz się, czy od stycznia 2022 r. można będzie otrzymać L4 na wypalenie zawodowe>>>

Co pokazują dane o zwolnieniach z powodu zaburzeń psychicznych

  • W ostatnich 12 miesiącach wystawiono 1,6 mln zaświadczeń lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych i zachowania.
  • To 14% więcej niż rok wcześniej.
  • Przekłada się to na ponad 30,3 mln dni absencji chorobowej.
  • Łącznie zaburzenia psychiczne stanowiły 12,6% wszystkich dni absencji.

Jakie są najczęstsze przyczyny zwolnień:

  • silna reakcja na stres,
  • zaburzenia depresyjne,
  • zaburzenia lękowe.

„Głównymi przyczynami zwolnień, jeśli chodzi o zaburzenia psychiatryczne, psychologiczne, są te związane z silną reakcją na stres, w drugiej kolejności zaburzenia depresyjne i później zaburzenia lękowe” – mówi Mariusz Gawrych, specjalista medycyny rodzinnej, lekarz z Departamentu Prewencji i Rehabilitacji w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Jakie czynniki w miejscu pracy napędzają absencję

Wg raportu "Bezpieczni w Pracy 2025" do najczęstszych czynników ryzyka należą:

  • nadmiar obowiązków i poczucie przeładowania (34%),
  • presja czasu i brak czasu na zadania (31%),
  • odpowiedzialność zawodowa i obawa przed błędami (27%),
  • niewystarczające wynagrodzenie (26%),
  • mobbing i nieodpowiednie traktowanie przez przełożonych (67% doświadczyło),
  • przemoc słowna (55%) i fizyczna (14%).

„Doświadczenie silnych sytuacji stresowych, jak np. utrata pracy bądź zjawisko mobbingu, może wpłynąć negatywnie na stan zdrowia pacjentów. Objawy takie jak silne lęki, obniżenie nastroju czy spadek motywacji mogą być podstawą do zwolnienia lekarskiego i dalszej diagnostyki” – podkreśla dr Mariusz Gawrych z ZUS.

Dlaczego problem dotyczy całej organizacji

Zagrożenia psychospołeczne to nie tylko sprawa indywidualna:

  • 50% pracowników przyznaje, że miały wpływ na ich motywację i dobrostan,
  • 38% doświadczyło lęku, depresji, wypalenia zawodowego,
  • coraz więcej pracowników rezygnuje z pracy z powodu stresu,
  • firmy ponoszą wysokie koszty L4 (np. epizody depresyjne: 5,8 mln dni).

„Często pacjenci zgłaszają się do lekarzy z dolegliwościami bólowymi, nie zdając sobie sprawy, że ich źródłem mogą być czynniki psychospołeczne. W takich przypadkach konieczne jest skierowanie do psychologa lub psychiatry” – dodaje ekspert.

Co może zrobić służba BHP i pracodawcy – 5 kroków do działania

  1. Rozpoznanie zagrożeń – regularna analiza psychospołecznych czynników ryzyka.
  2. Szkolenia z umiejętności miękkich i przeciwdziałania mobbingowi.
  3. Procedury antymobbingowe i kanały zgłaszania nieprawidłowości.
  4. Współpraca z psychologiem/psychiatrą w przypadku powracających zwolnień psychicznych.
  5. Promowanie dobrostanu i work-life balance.

„Firmy, które dbają o dobrostan swoich pracowników, zmagają się z mniejszą rotacją i mniejszą liczbą zwolnień lekarskich. Szkolenia z kompetencji miękkich mogą skutecznie ograniczać liczbę zagrożeń psychospołecznych” – zauważa Mariusz Gawrych z ZUS.

Q&A: Najczęstsze pytania dotyczące zwolnień z powodu zaburzeń psychicznych

Kiedy można otrzymać zwolnienie z powodu stresu?

Jeśli stres ma wpływ na zdrowie psychiczne (np. objawy depresji, lęk, wypalenie), lekarz może wystawić zwolnienie lekarskie.

Czy pracodawca może zakwestionować takie L4?

Nie. Zwolnienie wystawione przez lekarza jest podstawą do usprawiedliwionej nieobecności.

Jakie objawy powinny niepokoić?

Bezsenność, silne zmęczenie, bóle psychosomatyczne, spadek motywacji, objawy depresyjne.

Czy służba BHP powinna reagować na zwolnienia psychiczne?

Tak, zwłaszcza gdy pojawiają się one cyklicznie w określonych zespołach lub działach.

Podsumowanie: 

Zwolnienia lekarskie z powodu zaburzeń psychicznych są realnym zagrożeniem dla zdrowia pracowników i funkcjonowania firm. Pracodawcy i służby BHP muszą podejmować proaktywne działania. Im szybciej zareagujemy, tym mniejsze będą konsekwencje.

Źródło:
  • raport Stowarzyszenia Koalicja Bezpieczni w Pracy „Bezpieczeństwo Pracy w Polsce 2025. Mobbing, depresja, stres 2.0, czyli zagrożenia w polskich firmach”.
  • agencja Newseria
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (www.ZUS.pl )

Poradnia 48 Portalu BHP

Jeśli masz jakiekolwiek pytania skorzystaj z indywidualnej porady grona naszych wybitnych Ekspertów.