Koniec z kontrolami PIP po znajomości

Jak się okazuje zdarza się, że działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług z zakresu bhp prowadzi członek rodziny inspektora PIP lub jest w takiej firmie zatrudniany. Okazuje się również, że ku zbiegowi okoliczności, obsługuje on firmy kontrolowane przez spokrewnionego inspektora PIP.  Jak wiemy w takiej sytuacji trudno mówić o niezależności inspektora PIP – który odwiedza firmę obsługiwaną przez członka własnej rodziny – od jakichkolwiek wpływów.

Jak powiedział Kierownik Sekcji Kontroli Wewnętrznej w Państwowej Inspekcji Pracy Robert Pietrzak na posiedzeniu na posiedzeniu Polityki Społecznej i Rodziny oraz do Spraw Kontroli Państwowej – „(…) z materiałów operacyjnych spoza inspekcji często dowiadujemy się, że prawie cała rodzina uczestniczy w działalności gospodarczej będącej przedmiotem zainteresowań Państwowej Inspekcji Pracy. Obecnie dowiadujemy się o tym z zewnątrz, gdyż nawet nie możemy zapytać danego pracownika, uprzedzając fakty, czy taka sytuacja jest możliwa.”.

Podobna właśnie sytuacja zgłoszona w drodze petycji przez anonimową osobę prywatną skłoniła Komisję do Spraw Petycji Sejmu RP do przedstawienia projektu (przygotowanego przez GIP) zmian do ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w tym zakresie.  

Chodzi o zobowiązanie inspektorów wykonujących czynności kontrolne do składa pisemnego oświadczenia o prowadzeniu albo nieprowadzeniu przez osobę najbliższą inspektorowi działalności gospodarczej, której przedmiot pokrywa się z przedmiotem kontroli prowadzonej przez tego inspektora.

Bardzo szeroki ujęcie kręgu osób najbliższych, co do których inspektor miałby składać takie oświadczenie powoduje pewne wątpliwości nawet w ministerstwie pracy. Resort w swoich uwagach do projektu zwraca uwagę, że przez tak szeroki krąg osób najbliższych obowiązek złożenia takiego oświad­czenia może okazać się w praktyce niemożliwe.

„Przykładowo, inspektor nie ma wiedzy i nie utrzymuje kontaktów z określonym członkiem rodziny.” – powiedziała na posiedzeniu na posiedzeniu Polityki Społecznej i Rodziny oraz do Spraw Kontroli Państwowej Dyrektor Departamentu Prawa Pracy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Spo­łecznej Anita Gwarek.

Jednak zdaniem przedstawicieli Państwowej Inspekcji Pracy taka zmiana przepisów ma zapewnić przejrzystości w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez członków rodziny inspektorów pracy, o ile ma ona związek z działalnością kontrolną prowadzoną przez tych inspektorów. Jak zauważ sama Inspekcja Pracy zbieżność przedmiotu kontroli prowadzonej przez inspektora pracy z działalnością gospodarczą członka jego rodziny może prowadzić do konfliktu interesów, jak również podejrzenia o stronniczość bądź interesowność.

Wprowadzenie tej zmiany zapewni większa wiedzę przełożonym inspektorów i pozwoli im na taką organizację działań kontrolnych, aby nie dochodziło do owych konfliktów interesów.

„Co nam umożliwią przypadki, o których będziemy wiedzieli, że rodzina prowadzi działalność gospodarczą? Będziemy mogli zapobiec i spró­bować rozgraniczyć pracę naszego inspektora od działalności gospodarczej osób bliskich. Mamy tego rodzaju możliwości, jeśli chodzi o zakres działania inspektów pracy – rozległe tereny i pole manewru. Obszary działalności PIP, w tym inspektorów pracy, są rozległe. Nie zawsze inspektor musi wykonywać jednorodny zakres, który mógłby się pokrywać z działalnością gospodarczą, możemy to wyeliminować, aby nie nachodziły na siebie zakresem.” – powiedział Kierownik Sekcji Kontroli Wewnętrznej w Państwowej Inspekcji Pracy.

Projektowana zmiana miła wejść w życie już od 1 października 2018 r. Jednak ta data okazała się nierealna z uwagi na proces legislacyjny, ale jest duża szansa że zacznie obowiązywać jeszcze w tym roku.