Maksymalną temperaturę w pracy uregulują nowe przepisy BHP.

Każdy pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikom właściwych warunków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepisy dotyczące tej kwestii, w odniesieniu do podstawowych zasad, są określone w kodeksie pracy, natomiast bardziej szczegółowe, aczkolwiek nadal ogólne, znajdują się w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 roku dotyczącego ogólnych regulacji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Przywołane wyżej rozporządzenie ogólne BHP normuje w szczególności obowiązek zapewnienia pracownikom właściwego komfortu cieplnego. Kłopotliwe jest to, że obowiązujące od lat przepisy bhp normują kwestie minimalnych temperatur w miejscu pracy - w zależności od charakteru wykonywanej pracy. Nie ma natomiast regulacji, które wskazywałyby na górne granice temperatur w pracy, czyli maksymalną temperaturę w miejscu pracy. 

Sytuacja może wkrótce ulec zmianie za sprawą projektu rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Przywołana wyżej projektowana regulacja zawiera zasadę, zgodnie z którą w pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy:

• nie wyższą niż: 28 °C (301 K) dla pracy o niskim i umiarkowanym tempie metabolizmu i w pomieszczeniach biurowych,
• 25 °C (298 K) dla pracy o wysokim tempie metabolizmu lub
• 22 °C (295 K) dla pracy o bardzo wysokim tempie metabolizmu,

chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. W przypadku gdy temperatura w pomieszczeniach pracy, z uwagi na warunki atmosferyczne, przekroczy dla danej klasy tempa metabolizmu wartość określoną wyżej, pracodawca będzie musiał zapewnić odpowiednie rozwiązania techniczne obniżające tę temperaturę do odpowiedniej wartości dla tej klasy tempa metabolizmu. Natomiast, jeżeli nie jest to możliwe zastosować inne rozwiązania organizacyjne uzależnione od warunków i specyfiki pracy.

Wśród rozwiązań technicznych - obniżających w pomieszczeniach biurowych temperaturę  - projekt rozporządzenia wskazuje na stosowanie:

•  wentylacji naturalnej (np. zapewnienie możliwości otwierania okien w celu utrzymania cyrkulacji powietrza, ale ewentualnie bez negatywnego wpływu na skuteczność wentylacji mechanicznej;
• zwiększenie prędkości przepływu powietrza, upewnienie się, że przestrzeń robocza ma dobry przepływ powietrza – generowanie ruchu powietrza, na przykład przez okna i otwory wentylacyjne, szczególnie w wilgotnych warunkach),
• wentylacji mechanicznej (np. zrównoważona),
• wentylacji indywidualnej (na stanowisku pracy),
• klimatyzacji centralnej,
• zapewnienie chłodzenia powietrzem lub klimatyzacji i odpowiedniej wentylacji, osuszania poprzez m.in. przenośne urządzenia nawiewne lub chłodzące (np. wentylatory, wieże chłodnicze); mobilne panele sterowania ustawieniami wentylatora lub klimatyzatora umieszczone na stanowiskach pracy; wentylatory montowane na biurku, cokole lub suficie,
• wewnętrzne rolety okienne oraz zewnętrzne żaluzje przeciwsłoneczne; osłanianie pracowników przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych za pomocą systemów ochrony przeciwsłonecznej (np. oszklenie przeciwsłoneczne lub stosowanie folii odblaskowej na oknach); stosowanie odblaskowych lub pochłaniających ciepło osłon lub barier,
•  stosowanie nieodblaskowych/matowych powierzchni w celu uniknięcia odbicia promieni UV na stanowisku pracy,
• umieszczanie stanowisk pracy z dala od bezpośredniego światła słonecznego,
• korzystanie z urządzeń lub innego sprzętu w celu ograniczenia pracy fizycznej (np. z dźwigu lub wózka widłowego do podnoszenia ciężkich przedmiotów, instalowanie zautomatyzowanych lub zdalnie sterowanych maszyn).

Nowością jest również projektowany przepis odnoszący się do temperatur na stanowisku pracy na otwartej przestrzeni. Zgodnie z projektowaną regulacją przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, jeżeli temperatura powietrza przekracza 25 °C (298 K) – pracodawca ustala odpowiednie rozwiązania organizacyjne, w tym określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia, które będą stosowane w takich przypadkach. Może to być:

1.  zmniejszenie obciążenia fizycznego pracą w godzinach występowania najwyższych wartości temperatury powietrza,
2. dodatkowe przerwy w pracy (art. 145 § 1 Kodeksu pracy),
3. skrócony czas pracy (art. 145 § 1 Kodeksu pracy),
4. praca zmianowa (art. 146 Kodeksu pracy),
5. odpoczynek w klimatyzowanym pomieszczeniu,
6. odpoczynek w zacienionym miejscu,
7. środki ochrony indywidualnej.

Powyższe rozwiązania mają być ustalane przez pracodawcę w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i zakładową organizacją związkową. W przypadku gdy u pracodawcy działa więcej niż jedna zakładowa organizacja związkowa – w porozumieniu między pracodawcą a tymi organizacjami. Natomiast, jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe pracodawca ustala powyższe rozwiązania po konsultacji z przedstawicielami pracowników, oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami. 

Projekt regulacji modyfikujący przepisy dotyczące ogólnych zasad bhp wskazuje, że w przypadku, gdy temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza podczas prac realizowanych na świeżym powietrzu 32 °C (305 K), nie wolno prowadzić żadnych prac charakteryzujących się wysokim lub bardzo wysokim tempem metabolizmu. Pracodawcy są zobowiązani do zapewnienia odpowiednich warunków pracy, w tym organizacji przerw w pracy oraz udostępnienia odpowiednich środków ochrony osobistej, takich jak nakrycia głowy i odzież przewiewna. W przypadku wystąpienia skrajnych warunków atmosferycznych, pracownicy powinni być regularnie informowani o zagrożeniach związanych z upałem oraz o konieczności nawadniania organizmu.
Dodatkowo, projekt wprowadza również obowiązek monitorowania warunków pracy oraz temperatury w miejscu wykonywania zadań, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia udarów cieplnych i innych problemów zdrowotnych związanych z wysokimi temperaturami. W przypadku stwierdzenia, że temperatura w danym miejscu pracy przekracza dopuszczalne normy, pracodawca powinien podjąć działania mające na celu zabezpieczenie zdrowia pracowników, w tym przeniesienie prac do pomieszczeń klimatyzowanych lub ograniczenie czasu pracy na otwartej przestrzeni.
Wprowadzenie tych regulacji ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa i komfortu pracowników, a także minimalizację ryzyka wystąpienia chorób zawodowych związanych z warunkami pracy w wysokich temperaturach. 

Czas pokaże jak kształt ostatecznie będą miały projektowane przepisy. W trakcie procedury legislacyjnej przedstawiono stanowiska dotyczące oceny projektu - swoje uwagi zgłosiły organizacje pracodawców, Państwowa Inspekcja Pracy oraz Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy. Nie zmienia to faktu, że istnieje prawdopodobieństwo, graniczące z pewnością, że jeszcze w 2025 roku zostanie wprowadzona nowelizacja do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp w zakresie temperatur maksymalnych w środowisku pracy. Można to pośrednio wyczytać z projektowanego przepisu przejściowego, zgodnie z którym pracodawcy w terminie do dnia 1 czerwca 2025 r. dostosują pomieszczenia pracy oraz dokonają aktualizacji w dokumentacji oceny ryzyka zawodowego zgodnie z wymaganiami bezpieczeństwa i higieny pracy określonymi w niniejszym rozporządzeniu.