Zmiany w ustawie o PIP 2026: kontrole zdalne zostają w nowym projekcie

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, stanowiąca podstawowe źródło wiedzy dla pracodawców, pracowników służby BHP, osób kierujących pracownikami oraz osób wykonujących w imieniu pracodawcy czynności z zakresu prawa pracy, w 2026 roku ma zostać poddana istotnej przebudowie.

Zmiany nie dotyczą wyłącznie szeroko komentowanych w poprzednich projektach uprawnień inspektorów pracy, związanych z możliwością przekształcania umów prawa cywilnego w umowy o pracę. Rozwiązania te były przedmiotem intensywnej debaty publicznej, a mechanizm ten zakładano jako możliwy do zastosowania w sytuacjach, w których praca wykonywana w ramach elastycznych form zatrudnienia w rzeczywistości nosiłaby cechy stosunku pracy.

Nowe uprawnienia PIP 2026: Czy inspektor zmieni umowę zlecenie w umowę o pracę?>>>

Projektowane zmiany obejmują również procedurę kontrolną PIP, ze szczególnym naciskiem na możliwość prowadzenia czynności kontrolnych w trybie zdalnym.

Zgodnie z projektowanymi przepisami, inspektorzy pracy będą mogli — w uzasadnionych przypadkach i o ile nie będzie to sprzeczne z celem kontroli — żądać od podmiotu kontrolowanego przeprowadzenia transmisji online umożliwiającej:

• kontrolę dokumentów,
• wysłuchanie strony,
• przesłuchanie podmiotu kontrolowanego.

Czynności te mają być realizowane przy użyciu dostępnych urządzeń technicznych umożliwiających przekaz telekomunikacyjny, w szczególności urządzeń zapewniających dwukierunkową łączność, pozwalających na odbiór obrazu lub obrazu i dźwięku w czasie rzeczywistym pomiędzy uczestnikami czynności kontrolnej.

Projekt przewiduje również dodatkowe uprawnienie, wpisujące się w szeroko rozumianą koncepcję kontroli zdalnych PIP. Chodzi o możliwość przeprowadzenia kontroli lub poszczególnych czynności kontrolnych:

• za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe,
• za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

Takie formy kontroli będą mogły być stosowane w uzasadnionych przypadkach, o ile nie będą pozostawały w sprzeczności z celem kontroli.

Oględziny PIP w trybie zdalnym – projektowane zmiany w przepisach>>>

Prowadzenie kontroli lub poszczególnych czynności kontrolnych w sposób zdalny ma odbywać się przy wykorzystaniu środków technicznych i organizacyjnych zapewniających odpowiedni poziom bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych.

W szczególności chodzi o zapewnienie:

• poufności,
• dostępności,
• integralności transmisji danych,

z zastosowaniem mechanizmów kryptograficznych adekwatnych do zagrożeń lub wymogów przepisów prawa wydanych na podstawie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Nowe rozwiązania techniczne w kontrolach PIP – innowacje w nadzorze nad warunkami pracy>>>

Na obecnym etapie trudno jednoznacznie określić, jaki udział kontrole zdalne będą miały w kontrolach dotyczących problematyki BHP. W przypadku kontroli rutynowych i planowych, które w dużej mierze opierają się na analizie dokumentacji, można zakładać, że zdalna forma kontroli będzie stosowana stosunkowo często.

Inaczej może wyglądać sytuacja w przypadku kontroli związanych ze zgłoszonymi wypadkami ciężkimi, śmiertelnymi lub zbiorowymi. W takich przypadkach trudno przyjąć, że wszystkie czynności kontrolne będą mogły zostać przeprowadzone wyłącznie w formie zdalnej, nawet przy wykorzystaniu łączności wizyjnej w czasie rzeczywistym.

Nie. Projekt przewiduje możliwość prowadzenia kontroli lub poszczególnych czynności kontrolnych w trybie zdalnym w uzasadnionych przypadkach, jeżeli nie stoi to w sprzeczności z celem kontroli.

Kontrola zdalna może obejmować analizę dokumentów, wysłuchanie strony oraz przesłuchanie podmiotu kontrolowanego z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej umożliwiających przekaz obrazu lub obrazu i dźwięku w czasie rzeczywistym.

Projekt nie wyklucza stosowania kontroli zdalnych w sprawach związanych z BHP, jednak w przypadku poważnych zdarzeń wypadkowych zakres czynności realizowanych zdalnie może być ograniczony. 

Wersja audio została wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.